Η ιστορική διάσταση της γυναικείας εκπαίδευσης στο νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος και η εκπαίδευση θηλέων στη Μεσσηνία (1830- 1910)

Abstract

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την εκπαίδευση των γυναικών στο Νεοσύστατο Ελληνικό κράτος, από το 1830 έως το 1910. Το ελληνικό κράτος αναγνωρίζει υπό την επήρεια του ακόμη παρόντος Διαφωτισμού, την ανάγκη να οργανωθεί ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα εξασφάλιζε εγγράμματους πολίτες. Λόγω των κυριάρχων πατριαρχικών αντιλήψεων, η εκπαίδευση των κοριτσιών υποβαθμίστηκε ως ανάγκη τόσο από την πολιτεία όσο και από την κοινωνία , μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Κατά την καποδιστριακή περίοδο, η δημόσια στοιχειώδης εκπαίδευση βασίστηκε στα αλληλοδιδακτικά σχολεία που ορίστηκαν ως μικτά. Όμως, ίσως γιατί οι γονείς δεν το θεωρούσαν απαραίτητο, η συμμετοχή των κοριτσιών σε αυτά τα σχολεία είναι περιορισμένη. Η αδιαφορία των οθωνικών κυβερνήσεων για την εκπαίδευση των κοριτσιών καταδεικνύεται από το γεγονός ότι η εκπαιδευτική νομοθεσία όσον αφορά τα κορίτσια περιορίστηκε στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Όμως με την πρωτοβουλία ίδρυσης «Ανώτερων» σχολείων θηλέων, καθιερώνεται σύμφωνα με τα πρότυπα άλλων χωρών, δευτεροβάθμια γυναικεία εκπαίδευση, που αντικατοπτρίζει τα ιδανικά της εποχής. Αναντίρρητα, κυριότερος φορέας της γυναικείας εκπαίδευσης αναδεικνύεται κατά τον 19ο αιώνα η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία που ιδρύθηκε το 1836 με πρωτοβουλία του παιδαγωγού Ιωάννη Π. Κοκκώνη με ειδικότερο στόχο να περιορίσει τη ροή των μαθητριών στα σχολεία των δυτικών ιεραποστόλων. Η μέση εκπαίδευση των κοριτσιών χαρακτηρίζεται από μια «ιδιόμορφη πρόνοια» από μέρους της πολιτείας, με αποτέλεσμα την ευθύνη για τη διαμόρφωση της και τη λειτουργία αντίστοιχων σχολείων, σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Η μέση εκπαίδευση των κοριτσιών στην Μεσσηνία εντάσσεται όπως είναι φυσικό, στο πλαίσιο της γενικότερης κατάστασης της γυναικείας εκπαίδευσης της χώρας μας. Η πορεία των κοριτσιών της Μεσσηνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από το 1892 μέχρι το 1910, εξαρτήθηκε από το οικονομικό αλλά και το κοινωνικοπολιτιστικό επίπεδο, τόσο της οικογένειας όσο και της περιοχής όπου κατοικούσαν.