Επιλογές εκτός πανεπιστημίου: Δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΔΙΕΚ): Αναγκαιότητες και προοπτικές

Abstract

Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πιλοτικής έρευνας με στόχο τον θεσμό των Δημοσίως Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Δ.Ι.Ε.Κ.). Στη διεθνή βιβλιογραφία και εθνογραφία, η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση προσεγγίζεται με όρους οικονομίας και όρους κοινωνιολογικούς. Μετ' επιτάσεως κατά την τελευταία πενταετία, η ποιοτική αναβάθμιση των συστημάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης και η αναβάθμιση του κύρους της τελευταίας στην κοινή αντίληψη προβάλλεται ως, α) ένα από τα μέσα για υπέρβαση της οικονομικής κρίσης και β) για την πρόληψη ή/και θεραπεία φαινομένων όπως η χρόνια ανεργία, ιδιαίτερα των νέων ηλικίας 15/16-24 ετών, και της συνακόλουθης φτώχειας και κοινωνικής περιθωριοποίησης. Το φαινόμενο της ανεργίας συνδέεται και με την κοινωνική προέλευση, την σχολική διαρροή και την έλλειψη αρχικής κατάρτισης (Ματούση, 2012). Στην Ελλάδα, τα ποσοστά ανεργίας των νέων έως 24 ετών έχουν ξεπεράσει το φράγμα του 50%. Η υπόθεση ότι οι ευκαιρίες συμμετοχής στην Ανώτατη Εκπαίδευση θα περιοριστούν περισσότερο λόγω και της οικονομικής κρίσης είναι έως λογικά επόμενη.Τα Δ.Ι.Ε.Κ. θα μπορούσαν να είναι και μία εναλλακτική, αλλά ποιοτική εκπαιδευτική επιλογή, ειδικά για τους ασθενέστερους οικονομικά, η οποία θα τους εξόπλιζε με επαγγελματικά προσόντα, ουσιαστικά και τυπικά, που θα μείωναν τις πιθανότητες της χρόνιας ανεργίας και της περιθωριοποίησης. Παρότι όμως η πιστοποίηση που παρέχουν τα Δ.Ι.Ε.Κ. αναγνωρίζεται και από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ακόμη και μεταξύ των καταρτιζόμενων φαίνεται να επικρατεί η αντίληψη ότι πρόκειται για έναν θεσμό υποβαθμισμένο και ότι η πιστοποίηση δεν έχει στην πραγματικότητα καμία χρησιμότητα. Στην πρώτη προσέγγιση, και με βάση και τη διεθνή εμπειρία, φαίνεται ότι η σύνδεση των Δ.Ι.Ε.Κ. με το πανεπιστήμιο θα μπορούσε να οδηγήσει στην ποιοτική αναβάθμισή τους. Με την σύνδεσή τους με την αγορά εργασίας, την συνεργασία με την τοπική Αυτοδιοίκηση και το "άνοιγμά" τους μέσω του Πανεπιστημίου στην τοπική κοινωνία, θα μπορούσαν να καταστούν μοχλός ανάπτυξης των Περιφερειών και αύξησης της απασχολησιμότητας, αλλά και διεύρυνσης των ευκαιριών των κοινωνικά ασθενέστερων για κοινωνική κινητικότητα και μετακίνηση προς την Ανώτατη Εκπαίδευση. Ωστόσο, και ελλείψει σχετικών εξειδικευμένων ερευνών, τα Δ.Ι.Ε.Κ. εμφανίζονται μάλλον ως μία "αγεωγράφητος χώρα" του Εκπαιδευτικού Συστήματος. Αναγκαία συνθήκη για κάθε επόμενη ενέργεια, κρίνεται η διεξαγωγή αρχικής πιλοτικής έρευνας για την χαρτογράφηση του χώρου, την εξέταση της λειτουργίας των ιδρυμάτων και την σκιαγράφηση της φυσιογνωμίας των καταρτιζόμενων, βάση για την οποία θα μπορούσε να αποτελέσει η παρούσα μελέτη.