Περιφερειακή πολιτική και βιώσιμη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης του Δήμου Ανωγείων

dc.contributor.advisorΠλυμάκης, Σήφης
dc.contributor.authorΚεφαλογιάννης, Σωκράτης
dc.contributor.committeeΜαραβελάκης, Πέτρος
dc.contributor.committeeΣφακιανάκης, Μιχάλης
dc.contributor.departmentΤμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεωνel
dc.contributor.facultyΣχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημώνel
dc.contributor.masterΤοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη και Αυτοδιοίκησηel
dc.date.accessioned2024-12-02T11:24:42Z
dc.date.issued2024-04
dc.description.abstractΗ βιωσιμότητα του κράτους και η ευημερία των πολιτών στηρίζεται μεταξύ άλλων στην εδαφική και κοινωνική συνοχή, τις ισότιμες δυνατότητες πρόσβασης σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και την επιδίωξη αναπτυξιακών στόχων ακόμη και στις πλέον δυσπρόσιτες περιοχές της επικράτειας. Στην Ελλάδα η μετάβαση από μια παράδοση συγκεντρωτισμού του κράτους στην αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων υπέρ της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης χαρακτηρίστηκε από καθυστερήσεις και αποσπασματικότητα. Καταλυτική ήταν η επίδραση της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη διοικητική διαίρεση της χώρας, την μεταφορά καλών πρακτικών για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων, αλλά και σημαντικής χρηματοδότησης και τεχνοκρατικής στήριξης για την υλοποίηση σημαντικών έργων και την ανάπτυξη δράσεων. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρές περιφερειακές ανισότητες στην Ελλάδα, καθώς και ουσιαστικές ενδοπεριφερειακές ανισότητες ακόμη και στις πλέον αναπτυγμένες περιφέρειες. Η εργασία θα επικεντρωθεί στη διερεύνηση της σημασίας των προγραμμάτων τοπικής ανάπτυξης με ειδικό σχεδιασμό για τις ανάγκες και τις δυνατότητες ορεινών περιοχών. Σύνθετες εξελίξεις στην κοινωνία, όπως η αστυφιλία, η δημογραφική εξέλιξη, η δραματική υποχώρηση του πρωτογενούς τομέα και η τουριστική ανάπτυξη, έχουν δημιουργήσει σημαντικές απειλές για την επιβίωση των τοπικών οικονομιών και των κοινωνιών των ορεινών περιοχών, κάποιες από τις οποίες αντιμετωπίζουν ακόμη και φαινόμενα ερήμωσης και εγκατάλειψης. Οι περιοχές αυτές είναι διάσπαρτες σε όλη την επικράτεια λόγω και του γεωγραφικού ανάγλυφου, και διαμορφώνει σημαντικές απειλές για την κοινωνική συνοχή, την αρμονική ανάπτυξη και την πρόληψη των απειλών και καταστροφών οι οποίες συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Η χώρα μπορεί να πρωτοστατήσει στην Ευρώπη στην ανάπτυξη μιας δέσμης δράσεων για τις ορεινές περιοχές, και να μεριμνήσει εμπράκτως για τη διαμόρφωση μιας καλύτερης προοπτικής για τους κατοίκους των ορεινών περιοχών. Στις περιοχές αυτές αναπτύχθηκαν κοινότητες με ιστορική και διαχρονική συμβολή στην τοπική και εθνική ευημερία. Ακόμη και σήμερα διαδραματίζουν έναν αναντικατάστατο ρόλο στην προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την οικονομική δραστηριότητα τόσο στον 10 πρωτογενή τομέα, όσο και σε νέα πεδία εναλλακτικού τουρισμού και ήπιας βιοτεχνικής δραστηριότητας. Αν και συνήθως θεωρείται ότι οι ορεινές κοινότητες εντοπίζονται στην ηπειρωτική χώρα, δεν πρέπει να παραβλέπεται η περίπτωση της Κρήτης στην οποία οι τρεις μεγάλοι ορεινοί όγκοι του νησιού (Ψηλορείτης, Λευκά Όρη, Δίκτης) έχουν διαμορφώσει στην περίοδο των αιώνων σημαντικές ορεινές τοπικές κοινωνίες με βαθιά κουλτούρα επιβίωσης, οι οποίες σήμερα αντιμετωπίζουν διαφορετικού χαρακτήρα απειλές. Η γεωγραφία της Κρήτης διαμορφώνει ουσιαστικές διαφορές στις δυνατότητες ανάπτυξης μεταξύ των πεδιών και παραλιακών περιοχών και της ορεινής ενδοχώρας. Διευρύνεται διαρκώς η απόκλιση μεταξύ της παραλιακών ζωνών τουριστικής ανάπτυξης της Κρήτης και της ενδοχώρας, όπως τεκμηριώνεται από την εξέλιξη της απασχόλησης και των εισοδημάτων εις βάρος του πρωτογενούς τομέα και υπέρ του τριτογενούς τομέα, και του τουριστικού κλάδου ειδικότερα. Ο σταδιακός οικονομικός μετασχηματισμός της Κρήτης έχει επίδραση και στην ανάπτυξη και συντήρηση των βασικών υποδομών, οι οποίες έχουν ουσιαστική επίδραση στην ποιότητα της ζωής των κατοίκων των ορεινών οικισμών. Χαρακτηριστικά είναι τα σοβαρά προβλήματα στις υποδομές μεταφορών και την ποιότητα της οδοποιίας, τα οποία καθιστούν δυσχερή την σύνδεση με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Ακόμη, η ποιότητα άλλων υποδομών, όπως η σχολική στέγη, άλλες κοινωνικές υπηρεσίες και υπηρεσίες υγείας αποτελούν ένα ζήτημα άμεσου ενδιαφέροντος για τις περιοχές αυτές. Γενικότερα, η απομόνωση και η αβεβαιότητα σχετικά με την παροχή βασικών υπηρεσιών λειτουργούν ως αντικίνητρο για την ανάπτυξη βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων και την μόνιμη εγκατάσταση νέων ανθρώπων. Αν δεν αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά, δεν είναι εφικτό να ανακοπεί η ροή εσωτερικής μετανάστευσης και η εγκατάλειψη της ορεινής υπαίθρου, όπως ήδη συμβαίνει σε ένα πλήθος ιστορικών ορεινών κοινοτήτων της επικράτειας. Η περίπτωση του Δήμου Ανωγείων θα αξιολογηθεί ειδικότερα, προκειμένου να διερευνηθούν οι στόχοι και τα μέσα επίτευξης των δράσεων αυτών. Η συγκεκριμένη περίπτωση προσδιορίζεται από ορισμένα ειδικότερα χαρακτηριστικά ενός πλούσιου πολιτιστικού αποθέματος, της συσσωρευμένης εμπειρίας του τοπικού πληθυσμού στις πρακτικές οικονομικής επιβίωσης υπό αντίξοες συνθήκες, των σημαντικών φυσικών πόρων της περιοχής, αλλά και της ανάγκης διαφοροποίησης των οικονομικών δραστηριοτήτων και δημιουργίας ακόμη καλύτερων υποδομών και παροχής δημοσίων υπηρεσιών, απαραίτητων για τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη, την συγκράτηση του πληθυσμού και την αποτροπή της ερημοποίησης. Μια νέα εθνική πολιτική για την ορεινότητα δημιουργεί μια 11 καλύτερη ιεράρχηση των συναφών δημοσίων προβλημάτων, και για τον σκοπό αυτό οι Δήμοι με χωρική αρμοδιότητα πρέπει να αξιοποιήσουν το απόθεμα εμπειρίας, την τοπική γνώση και το τεκμήριο αρμοδιότητας, και ταυτόχρονα να επιδείξουν εξωστρέφεια για την μεταφορά και εκμάθηση πολιτικής, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα. Ορισμένα από τα συμπεράσματα της ειδικής περίπτωσης των Ανωγείων ενδεχομένως να παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για άλλες ορεινές περιοχές με συναφή προβλήματα.el
dc.description.abstracttranslatedThe viability of the state and the well-being of citizens is based, among other things, on territorial and social cohesion, equal opportunities to access quality public services and the pursuit of development goals even in the most inaccessible areas of the territory. In Greece, the transition from a tradition of state centralization to the decentralization of responsibilities in favor of local and regional self-government was characterized by delays and fragmentation. The impact of the Political Cohesion of the European Union (EU) was a catalyst for the administrative division of the country, the transfer of good practices for dealing with regional inequalities, but also significant funding and technocratic support for the implementation of important projects and the development of actions. However, serious regional disparities still exist in Greece, as well as substantial intra-regional disparities even in the most developed regions. The work will focus on investigating the importance of local development programs with special planning for the needs and potential of mountainous regions. Complex developments in society, such as urbanization, demographic evolution, the dramatic decline of the primary sector and tourism development, have created significant threats to the survival of local economies and societies in mountainous areas, some of which are even facing desertification. and abandonment. These areas are scattered throughout the territory due to the geographical relief, and constitute significant threats to social cohesion, harmonious development and the prevention of threats and disasters linked to climate change. The country can take the lead in Europe in developing a package of actions for mountain areas, and take practical measures to shape a better perspective for the inhabitants of mountain areas. In these areas, communities developed with a historical and timeless contribution to local and national prosperity. Even today they play an irreplaceable role in environmental protection, cultural heritage preservation and economic activity both in the 10 primary sector and in new fields of alternative tourism and soft craft activity. Although it is usually assumed that mountain communities are located on the mainland, the case of Crete should not be overlooked in which the three large mountain masses of the island (Psiloritis, Lefka Ori, Diktis) have formed over the centuries important mountain local societies with deep culture of survival, which today face threats of a different nature. The geography of Crete forms substantial differences in the possibilities of development between the fields and coastal areas and the mountainous hinterland. The discrepancy between the coastal tourism development zones of Crete and the hinterland is constantly widening, as evidenced by the evolution of employment and incomes to the detriment of the primary sector and in favor of the tertiary sector, and the tourism sector in particular. The gradual economic transformation of Crete also has an effect on the development and maintenance of basic infrastructures, which have a substantial effect on the quality of life of the inhabitants of the mountain settlements. Characteristic are the serious problems in the transport infrastructure and the quality of road construction, which make it difficult to connect with the big urban centers. Furthermore, the quality of other infrastructures, such as school housing, other social services and health services are a matter of immediate interest for these areas. More generally, isolation and uncertainty about the provision of basic services act as a disincentive to the development of sustainable economic activities and the permanent settlement of new people. If these problems are not addressed, it is not possible to stop the flow of internal migration and the abandonment of the mountain countryside, as is already happening in a number of historic mountain communities in the territory. The case of the Municipality of Anogeia will be evaluated in particular, in order to investigate the objectives and means of achieving these actions. The specific case is defined by certain specific characteristics of a rich cultural stock, the accumulated experience of the local population in economic survival practices under adverse conditions, the important natural resources of the region, but also the need to diversify economic activities and create even better infrastructure and provide public services, necessary for sustainable local development, population containment and prevention of desertification. A new national policy for highlands creates a 11 better prioritization of related public problems, and for this purpose the Municipalities with spatial competence mustel
dc.format.extent45el
dc.identifier.urihttps://amitos.library.uop.gr/xmlui/handle/123456789/8459
dc.identifier.urihttp://dx.doi.org/10.26263/amitos-1961
dc.language.isoelel
dc.publisherΠανεπιστήμιο Πελοποννήσουel
dc.rightsΑναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα*
dc.rightsΑναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/gr/*
dc.subjectΠεριφερειακός προγραμματισμόςel
dc.subjectΟικονομική ανάπτυξηel
dc.subjectΒιώσιμη ανάπτυξηel
dc.subjectΤοπική Αυτοδιοίκηση--Ελλάδαel
dc.subject.keywordΠεριφερειακή πολιτικήel
dc.subject.keywordΒιώσιμη ανάπτυξηel
dc.subject.keywordΤοπική ανάπτυξηel
dc.subject.keywordΔήμος Ανωγείωνel
dc.titleΠεριφερειακή πολιτική και βιώσιμη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης του Δήμου Ανωγείωνel
dc.title.alternativeRegional policy and sustainable development of the mountainous regions A comprehensive local development program of the Municipality of Anogeiael
dc.typeΜεταπτυχιακή διπλωματική εργασίαel
dcterms.embargoLiftDate2027-12-02T11:24:43Z
dcterms.embargoTerms3 yearsel

Files

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
933 B
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: