Μικροομαδικές αλληλεπιδραστικές σχέσεις με έμφαση τη συναισθηματική οργάνωση μαθητή με Σύνδρομο Tourette στο πλαίσιο της σχολικής ένταξης

Abstract

Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η μελέτη του Συνδρόμου GillesdelaTourette και μία έρευνα σχετικά με το αν μπορεί να βελτιωθεί η συμπεριφορά ενός μαθητή με το σύνδρομο αυτό μέσα από τις μικροομαδικές αλληλεπιδραστικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο σχολικό περιβάλλον. Το σύνδρομο GillesdelaTourette είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που παρουσιάζεται στο παιδί και εκδηλώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Το κύριο χαρακτηριστικό του συνδρόμου είναι η εμφάνιση κινητικών και φωνητικών tic, ενώ ένα μικρό ποσοστό των ατόμων με το σύνδρομο μπορεί να εμφανίσει και κοπρολαλία. Σε αρκετές περιπτώσεις, επιπλέον, υπάρχει πιθανότητα να εκδηλωθεί και κάποια άλλη διαταραχή, όπως Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ), Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD), μαθησιακές δυσκολίες κλπ.. Ο δείκτης νοημοσύνης των μαθητών με Tourette βρίσκεται στα μέσο-κανονικά επίπεδα, ωστόσο, μπορούν να δημιουργηθούν αρκετά προβλήματα στο σχολικό περιβάλλον λόγω του συνδρόμου, της συμπεριφοράς του μαθητή, αλλά και της αντιμετώπισης των άλλων ως προς τον μαθητή. Οι εκπαιδευτικοί, παραταύτα, οι ειδικοί και οι γονείς του/της μαθητή/μαθήτριας με Tourette μπορούν να συμβάλουν στην ομαλή ένταξη του μαθητή στο σχολικό περιβάλλον και μετέπειτα στην κοινωνία. Η συνεργατική μάθηση, δηλαδή ο χωρισμός των μαθητών σε ομάδες και η μαθητοκεντρική διδασκαλία με έμφαση τη συνεργασία τους είναι μία μέθοδος που ξεκίνησε να εφαρμόζεται από πολύ παλιά και εξελίσσεται μέχρι και σήμερα. Η συνεργατική μάθηση μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα στους μαθητές τόσο σε μαθησιακό επίπεδο όσο και στην προσωπικότητά τους. Πιο αναλυτικά, μπορεί να βοηθήσει τον μαθητή στην κοινωνικοποίησή του, λόγω της συνεχούς συνεργασίας του με τους συμμαθητές του, να αυξήσει το αίσθημα αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης, να μάθει να σέβεται τη γνώμη των άλλων, να εκφράζει τη δική του, αλλά και να εμπεδώνει καλύτερα τις γνώσεις που λαμβάνει καθώς και να μαθαίνει να αναζητά τη γνώση μέσα από τον διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων. Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε αποτελεί την παρατήρηση ενός μαθητή έκτης δημοτικού με σύνδρομο Tourette, στοιχεία ΔΕΠ-Υ και αντιπαραθετική συμπεριφορά. Το πλαίσιο της παρατήρησης ήταν το σχολικό περιβάλλον, δηλαδή, το γενικό δημοτικό σχολείο στο οποίο φοιτούσε και είχε διάρκεια 120 ώρες. Έπειτα, πραγματοποιήθηκε ένα πείραμα για να φανεί κατά πόσο μπορεί να βελτιωθεί η συμπεριφορά ενός μαθητή με Tourette μέσα από τις μικροομαδικές αλληλεπιδραστικές σχέσεις που μπορούν να αναπτυχθούν στην τάξη στο πλαίσιο συνεργατικής μάθησης. Συγκεκριμένα, δόθηκε έμφαση στη συναισθηματική οργάνωση του μαθητή, δηλαδή το αίσθημα αυτοπεποίθησης, το ενδιαφέρον του για τη μάθηση και την ικανότητα συνεργασίας με τους άλλους. Το πείραμα έγινε μέσω της πραγματοποίησης ενός project με θέμα τη μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο, μιας και αυτό απασχολούσε αρκετά τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, αλλά και τον ίδιο τον μαθητή. Με την ολοκλήρωση του project καταγράφηκε η βελτίωση του μαθητή στους παραπάνω τομείς της συναισθηματικής οργάνωσης, χωρίς ωστόσο να λείπουν και ορισμένοι περιορισμοί, όπως ο περιορισμένος χρόνος πραγματοποίησης του πειράματος, το σύντομο χρονικό διάστημα που οι μαθητές συνεργάζονταν σε ομάδες, η μη πραγματοποίηση ομαδικών δραστηριοτήτων εκτός των ωρών του project και άλλα. Τέλος, θα μπορούσαν να γίνουν περαιτέρω έρευνες πάνω σε αυτό το θέμα ή και σε παρόμοιο καθώς η συνεργατική μάθηση μπορεί να ωφελήσει πολλούς μαθητές είτε έχουν διαταραχή είτε όχι. Επιπλέον, τα παιδιά με σύνδρομο Tourette μπορούν, λόγω του φυσιολογικού επιπέδου νοημοσύνης τους να φοιτήσουν σε γενικά σχολεία και να ενταχθούν ομαλά στη σχολική κοινότητα εάν εφαρμοστούν στοχευμένα προγράμματα εκπαίδευσης που θα στηριχθούν από ειδικούς επιστήμονες (π.χ. παιδοψυχιάτρους) και το οικογενειακό περιβάλλον.