Διοίκηση ανθρωπίνων πόρων σε σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και ο ρόλος του διευθυντή

Abstract

Η παρούσα εργασία είχε τους εξής στόχους: α) να εξετάσει τον βαθμό υιοθέτησης και εφαρμογής των αρχών της ηγεσίας και της διοίκησης από τους διευθυντές των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, β) να διερευνήσει τον βαθμό ελευθερίας που έχουν οι διευθυντές κατά τη διάρκεια άσκησης των καθηκόντων τους, γ) να εξετάσει αν η υιοθέτηση των αρχών της ηγεσίας και της διοίκησης από τους διευθυντές σχετίζεται με τη βελτίωση της επίδοσης των μαθητών και δ) να διερευνήσει ποια είναι τα κύρια προβλήματα που συναντούν οι διευθυντές στην προσπάθεια υιοθέτησης των αρχών της ηγεσίας και της διοίκησης, καθώς και να προτείνει τρόπους αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων. Για την προσέγγιση αυτών των ερευνητικών προβλημάτων 11 προσωπικές συνεντεύξεις διεξήχθησαν με διευθυντές που εργάζονταν σε σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης , τα οποία βρίσκονταν στην πόλη της Τρίπολης. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι διευθυντές υιοθετούν σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό τις αρχές της ηγεσίας ,με συνέπεια να βελτιώνουν την ποιότητα του παραγόμενου εκπαιδευτικού τους έργου. Οι δύο ηγετικές πρακτικές που εφαρμόζονται σε μεγαλύτερο βαθμό είναι η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη λήψη αποφάσεων στο σχολείο, και η ανάπτυξη ενός επιπέδου συνεργασίας με τους γονείς, που έχει σαν απώτερο στόχο τη στήριξη και τη βελτίωση των μαθητών. Αντίθετα, ο βαθμός υιοθέτησης των αρχών της διοίκησης από τους διευθυντές είναι πολύ μικρότερος. Ενδεικτικό είναι πάντως το γεγονός ότι η υιοθέτηση των αρχών τόσο της ηγεσίας όσο και της διοίκησης συνδέεται με τη βελτίωση των επιδόσεων των μαθητών. Η έρευνα ακόμα έδειξε ότι οι διευθυντές λαμβάνουν ιδιαίτερα υψηλό βαθμό ελευθερίας/ευελιξίας στην άσκηση των διοικητικών τους καθηκόντων, ο οποίος διαφοροποιείται ανάλογα με τη φύση των καθηκόντων αυτών. Τέλος, τα βασικά προβλήματα που συναντούν οι διευθυντές ,στην υιοθέτηση των αρχών της διοίκησης και της ηγεσίας, σχετίζονται κυρίως με το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των δημοτικών σχολείων καθώς και με τη δομή του εκπαιδευτικού προγράμματος, τα οποία δεν επιτρέπουν τη διοικητική αυτονομία στις σχολικές μονάδες και δεν υποστηρίζουν την εφαρμογή των αρχών αυτών.