H τεχνητή νοημοσύνη από την πολιτική στην κοινωνική προοπτική: χρήση, ρύθμιση και αποτίμηση από τον δημόσιο τομέα

dc.contributor.advisorΤρυφωνόπουλος, Χρήστος
dc.contributor.authorΤζομάκα, Ανδρονίκη Μαρία
dc.contributor.committeeΚυριαζής, Δημοσθένης
dc.contributor.committeeΤρυφωνόπουλος, Χρήστος
dc.contributor.committeeΒασιλάκης, Κώστας
dc.contributor.departmentΤμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιώνel
dc.contributor.facultyΣχολή Οικονομίας και Τεχνολογίαςel
dc.contributor.masterΕπιστήμη Υπολογιστώνel
dc.date.accessioned2025-05-12T12:26:51Z
dc.date.available2025-05-12T12:26:51Z
dc.date.issued2025-03
dc.descriptionΜ.Δ.Ε. 78el
dc.description.abstractΗ παρούσα εργασία εξετάζει την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημόσια σφαίρα, αναδεικνύοντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως σύνολο τεχνολογιών και εφαρμογών έχει ήδη προκαλέσει ραγδαίες εξελίξεις σε ποικίλες πτυχές της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, με θετικές και αρνητικές όψεις. Οι σοβαρές προκλήσεις που επιφυλάσσει στα πεδία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και του περιβάλλοντος αντισταθμίζονται από ταχέως αναπτυσσόμενα οφέλη σε όλο το φάσμα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Η έρευνα επικεντρώνεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη από τη σκοπιά της ρύθμισης, της χρήσης και της κοινωνικής προοπτικής της, με έμφαση στις θεσμικές παρεμβάσεις και τις γεωπολιτικές επιπτώσεις της. Η εργασία εξετάζει την ανάγκη καθιέρωσης ενός σαφούς και κοινά αποδεκτού ορισμού της Τεχνητής Νοημοσύνης, αναδεικνύει πώς αυτή η συζήτηση παραμένει ανοιχτή και κρίσιμη, καθώς ο ορισμός επηρεάζει άμεσα το ρυθμιστικό πλαίσιο, τις πολιτικές και τα θεσμικά όρια στις πρακτικές εφαρμογές της τεχνολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον δημόσιο τομέα, ο οποίος αναγνωρίζει την αξία των συστημάτων Tεχνητής Nοημοσύνης κατά την άσκηση του έργου του αλλά, κατόπιν πολλών περιστατικών που σημειώθηκαν, αντιλαμβάνεται την κλιμάκωση των κινδύνων που ελλοχεύουν. Στο πλαίσιο αυτό παρακολουθούμε πώς αναπτύσσει εργαλεία, όπως η Εκτίμηση Αλγοριθμικού Αντικτύπου που εφαρμόζεται στον Καναδά, και πώς θέτει προϋποθέσεις που συνδέονται με τη διακυβέρνηση δεδομένων και αλγορίθμων ως συστατικών στοιχείων της Τεχνητής Νοημοσύνης προκειμένου να διαχειριστεί τους κινδύνους, όπως προτείνει η χρήση του ALTAI (Assessment List for Trustworthy Artificial Intelligence), ενός εργαλείου αυτοαξιολόγησης που έχει αναπτυχθεί από την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου (AI HLEG) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να βοηθήσει τους φορείς να διασφαλίσουν την αξιοπιστία της ΤΝ. Ένα από τα κεντρικά ζητήματα της εργασίας είναι η θεσμική ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία δεν αποτελεί απλώς τεχνικό αλλά κυρίως γεωπολιτικό διακύβευμα. Η παραπάνω διαπίστωση έχει κινητοποιήσει διεθνείς και υπερεθνικούς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, κυβερνήσεις, ερευνητικούς και ακαδημαϊκούς φορείς να εργαστούν, ως ρυθμιστές, για μια χρηστή και δεοντολογική αξιοποίηση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Συγχρόνως αναδεικνύει πώς η σύνδεση της Τεχνητής Νοημοσύνης με άλλους ρυθμιζόμενους τομείς, όπως η διακυβέρνηση δεδομένων, η ψηφιακή αγορά και η κυβερνοασφάλεια, ενισχύει την εδραίωση του ρυθμιστικού πλαισίου τονίζοντας ιδιαίτερα τη σημασία της Πράξης για τη Διακυβέρνηση Δεδομένων και την Πράξη για τα Δεδομένα που αποσκοπεί στην ελεύθερη ροή δεδομένων και στη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς βιομηχανικών δεδομένων. Η έρευνα επίσης αναδεικνύει τη σημασία των τεχνικών και δεοντολογικών προτύπων ως βασικών μηχανισμών για την εξασφάλιση της υπεύθυνης ανάπτυξης και χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης, εξετάζει διεξοδικά διεθνείς και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες τυποποίησης και διερευνά πώς τα πρότυπα μπορούν να ενσωματωθούν στα συστήματα μέτρησης της απόδοσης της ΤΝ, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογία παραμένει σύμφωνη με τις κοινωνικές αξίες, το κράτος δικαίου και τις δημοκρατικές αρχές. Ειδική έμφαση δίνεται στους δείκτες που σχετίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη δημοκρατία και την προστασία του κράτους δικαίου, καθώς και στη σημασία των παρατηρητηρίων Τεχνητής Νοημοσύνης ως μηχανισμών παρακολούθησης και χάραξης πολιτικής. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλει στην προοπτική της μεγιστοποίησης του κοινωνικού οφέλους από την αξιόπιστη, υπεύθυνη και ανθρωποκεντρική χρήση της. Η συμβολή της εργασίας έγκειται στην πρωτότυπη σύνθεση και αξιολόγηση των ανθρωποκεντρικών δεικτών επίδοσης, οι οποίοι σχετίζονται με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η ερευνητική μεθοδολογία βασίστηκε στη συγκριτική ανάλυση υφιστάμενων δεικτών και στη δημιουργία μιας ενοποιημένης προσέγγισης για την κατάρτιση δεικτών που διασφαλίζουν την ανθρωποκεντρική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, την κοινωνική συνοχή και τη δικαιοσύνη. Η έρευνα βασίστηκε στη συστηματική διερεύνηση βασικών δεικτών επίδοσης (KPIs) της Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο την αποτίμηση της αξιοπιστίας, της ανθρωποκεντρικής διάστασης και του κοινωνικού αντίκτυπου αυτών των συστημάτων. Η εργασία παρουσιάζει μια πρωτότυπη καταγραφή και συγκριτική ανάλυση υφιστάμενων δεικτών από διεθνείς οργανισμούς, ερευνητικά κέντρα και ευρωπαϊκούς θεσμούς, ενώ ταυτόχρονα προτείνει νέα μεθοδολογικά εργαλεία για τη μέτρηση της κοινωνικής και ανθρωποκεντρικής διάστασης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εν κατακλείδι, η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση των ρυθμιστικών προκλήσεων, προτείνοντας τρόπους για την προώθηση μιας υπεύθυνης και αξιόπιστης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μέσα από μια πολυδιάστατη προσέγγιση, καταδεικνύει ότι η επιτυχής ενσωμάτωσή της απαιτεί όχι μόνο τεχνικές λύσεις, αλλά και βαθιά κατανόηση των κοινωνικών, ηθικών και πολιτικών της προεκτάσεων.el
dc.description.abstracttranslatedThis study examines the impact of Artificial Intelligence on the public sphere, highlighting both the challenges and benefits that arise from its use. As a set of technologies and applications, Artificial Intelligence has already triggered rapid developments in various aspects of public and private life, with both positive and negative implications. The serious challenges it poses in the fields of fundamental rights, the rule of law, democracy, and the environment are counterbalanced by its rapidly growing benefits across the spectrum of social and economic life. The study focuses on Artificial Intelligence from the perspective of regulation, application, and social implications, with an emphasis on institutional interventions and geopolitical factors. The research explores the need to establish a clear and universally accepted definition of Artificial Intelligence, underscoring how this ongoing debate is crucial, as it directly influences regulatory frameworks, policies, and the institutional limits of Artificial Intelligence applications. Particular emphasis is placed on the public sector, which recognizes the value of Artificial Intelligence systems in performing its functions. However, following multiple incidents, it also acknowledges the increasing risks associated with Artificial Intelligence. In this context, the study examines how the public sector develops tools, such as the Algorithmic Impact Assessment applied in Canada, and how it sets conditions related to data governance and algorithmic accountability, which are essential components of Artificial Intelligence. These efforts aim to manage potential risks, in line with recommendations for using ALTAI (Assessment List for Trustworthy Artificial Intelligence)—a self-assessment tool developed by the High-Level Expert Group on Artificial Intelligence (AI HLEG) of the European Commission to help organizations ensure its trustworthiness. A central issue addressed in this thesis is the institutional regulation of Artificial Intelligence, which is not merely a technical matter but primarily a geopolitical challenge. This realization has prompted international and supranational organizations, such as the European Union, as well as governments, research institutions, and academic bodies, to act as regulators in promoting the responsible and ethical deployment of Artificial Intelligence systems. At the same time, the study highlights how Artificial Intelligence is interconnected with other regulated sectors, such as data governance, the digital market, and cybersecurity, strengthening the regulatory framework. Special attention is given to the Data Governance Act and the Data Act, which aim to facilitate the free flow of data and create a unified market for industrial data. The research also underscores the importance of technical and ethical standards as key mechanisms for ensuring the responsible development and deployment of Artificial Intelligence. It thoroughly examines international and European standardization initiatives and explores how standards can be integrated into Artificial Intelligence performance measurement systems, ensuring that the technology remains aligned with social values, the rule of law, and democratic principles. Special emphasis is placed on indicators related to fundamental rights, democracy, and legal protections, as well as the significance of Artificial Intelligence observatories as mechanisms for monitoring and policymaking. In this way, the study contributes to the maximization of social benefits through the reliable, responsible, and human-centric use of Artificial Intelligence. The contribution of this work lies in the original synthesis and evaluation of human-centered performance indicators (KPIs), particularly those related to fundamental rights compliance. The methodology is based on a comparative analysis of existing indicators and the creation of a unified approach for establishing metrics that ensure Artificial Intelligence’s human-centered development, social cohesion, and fairness. The research was based on the systematic investigation of key performance indicators (KPIs) of Artificial Intelligence, aiming to assess the reliability, human-centered dimension, and social impact of these systems. This study presents an original documentation and comparative analysis of existing indicators from international organizations, research centers, and European institutions, while also proposing new methodological tools for measuring the social and human-centered dimensions of Artificial Intelligence. In conclusion, the present thesis contributes to the understanding of regulatory challenges, offering strategies for the promotion of responsible and trustworthy Artificial Intelligence. Through a multidimensional approach, it demonstrates that the successful integration of Artificial Intelligence requires not only technical solutions but also a profound understanding of its social, ethical, and political implications.el
dc.format.extent140el
dc.identifier.urihttps://amitos.library.uop.gr/xmlui/handle/123456789/8845
dc.language.isoelel
dc.publisherΠανεπιστήμιο Πελοποννήσουel
dc.rightsΑναφορά Δημιουργού - Παρόμοια Διανομή 3.0 Ελλάδα*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/gr/*
dc.subjectΤεχνητή νοημοσύνηel
dc.subjectArtificial Intelligenceel
dc.subjectPublic domainel
dc.subjectΔημόσιος τομέαςel
dc.subjectArtificial Intelligence-Social aspectsel
dc.subjectΤεχνητή νοημοσύνη-Κοινωνικές πτυχέςel
dc.subject.keywordΤεχνητή νοημοσύνη, AI Act, Algorithmic Impact Assessment, δημόσιο, ρύθμιση ΤΝ, χρήση ΤΝ, δημόσιος τομέας, δείκτες, KPIs, πρότυπα, ανθρωποκεντρική τεχνητή νοημοσύνηel
dc.titleH τεχνητή νοημοσύνη από την πολιτική στην κοινωνική προοπτική: χρήση, ρύθμιση και αποτίμηση από τον δημόσιο τομέαel
dc.typeΜεταπτυχιακή διπλωματική εργασίαel

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
2025 03 13_ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΔΡΟΝΙΚΗΣ ΤΖΟΜΑΚΑ.pdf
Size:
5.72 MB
Format:
Adobe Portable Document Format
Description:

License bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
license.txt
Size:
933 B
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Description: