Αφανείς εργαζόμενοι στην ψηφιακή εποχή. Μια δραματουργική σύνθεση μαρτυριών από τις συνοικίες του Πειραιά.

Abstract

Στην παρούσα μελέτη, διενεργώντας ποιοτική έρευνα, εξετάζω την επίδραση των νέων ψηφιακών μέσων επικοινωνίας στη ζωή και στην συνείδηση των εργατών στη Β’ Περιφέρεια Πειραιά. Κάνοντας μια επιλογή από συνεντεύξεις εργατών που δραστηριοποιούνται στην πόλη και στις εργατικές συνοικίες του Πειραιά, προτείνω μια πρωτότυπη δραματουργική σύνθεση, βασισμένη σε αυτές. Σκοπός μου είναι να διερευνήσω με ποιό τρόπο τα νέα ψηφιακά μέσα επικοινωνίας επιδρούν στο σύγχρονο άνθρωπο της βιοπάλης. Ακόμα προσδοκώ να ανακαλύψω αν η αρχική μου υποψία για δραματουργικό ενδιαφέρον του θέματος, επιβεβαιώνεται από το συλλεχθέν υλικό. Στο α’ μέρος αναφέρομαι στη δυσκολία κατηγοριοποίησης των εργαζόμενων σήμερα, καθώς έχουν αμβλυνθεί οι διαφορές μεταξύ των εργαζομένων «λευκού και μπλε κολάρου.» Αναφέρομαι στην «οριακότητα» στην εργασία, “Liminal worker”, στον όρο “precariat” και στο πώς αυτοί εντοπίζονται στην ελληνική αγορά εργασίας, εντείνοντας την εργασιακή επισφάλεια. Στη συνέχεια, αναλύω τον τρόπο που οι νέες τεχνολογίες επηρεάζουν την καθημερινότητα της εργασίας και πώς τα ψηφιακά μέσα διεισδύουν στην καθημερινή ζωή όλων, ανεξαρτήτου καταβολών, φύλου, ηλικίας, τάξης. Στο β΄ μέρος δημιουργώ προσωπογραφίες εργατών από διαφορετικά πεδία απασχόλησης, βασισμένες στην ποιοτική έρευνα που προηγήθηκε. Με απώτερο στόχο τη θεατρική παράσταση με τα εργαλεία που το θέατρο - ντοκουμέντο μας προτείνει, συνθέτω μια νέα δραματουργία με πρωταγωνιστές τα πρόσωπα που μου εμπιστεύτηκαν τις μαρτυρίες τους. Η δραματουργία παραδίδεται εμπλουτισμένη και από άλλες μορφές τέχνης που συνήργησαν στη σύλληψη του θέματος. Στα συμπεράσματα καταλήγω στο ότι, ενώ η χρήση των ψηφιακών μέσων ήταν πυκνή και συνεχόμενη από όλους τους πληροφορητές κανείς δεν αμφισβήτησε τη θέση του στην οικονομική πυραμίδα ύστερα από την ενασχόληση του με αυτά. Αντίθετα, καταγράφηκαν μαρτυρίες ανθρώπων που ήθελαν να μεταπηδήσουν από την ανειδίκευτη χειρωνακτική εργασία στο να δημιουργούν οι ίδιοι ψηφιακό περιεχόμενο, στοχεύοντας στο οικονομικό κέρδος. Η αρχική μου υποψία για δραματουργικό ενδιαφέρον της αντίθεσης του κόσμου της εργασίας με το ψηφιακό κόσμο της αφθονίας φαίνεται να δικαιώνεται από τις μαρτυρίες των πληροφορητών.