Οι μνηστήρες: Μία μεταφορά της τραγικής φόρμας

Abstract

Η αρχαία ελληνική τραγωδία αποτελεί έναν από τα πιο σημαντικά καλλιτεχνικά είδη, όπου αναδεικνύονται ζητήματα σχετικά με την προσφυγιά και τη θυσία. Στην παρούσα εργασία εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους αυτά τα θέματα αποτυπώνονται στις τραγωδίες Ίων του Ευριπίδη, Ικέτιδες του Αισχύλου, Μήδεια του Ευριπίδη και Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη. Οι δύο πρώτες τραγωδίες αναδεικνύουν τον πόνο και την περιπλάνηση των εκτοπισμένων ενώ οι επόμενες τη σύνδεση της θυσίας με την ηθική, την εξουσία και την επιβίωση της κοινότητας. Παράλληλα διερευνάται η σχέση της τραγωδίας με τον μύθο και τον τρόπο με τον οποίο αυτός προσαρμόζεται στα δραματικά κείμενα. Η αρχαία τραγωδία αντλώντας στοιχεία από το μυθικό παρελθόν δεν τον αναπαράγει απλώς αλλά το μετασχηματίζει για να εξυπηρετήσει τις δραματουργικές και κοινωνικοπολιτικές ανάγκες της εποχής. Μέσα από αυτή την προσέγγιση αναδεικνύεται η διαρκής αναπροσαρμογή του μύθου και η λειτουργία του ως μέσο ερμηνείας και σχολιασμού της ανθρώπινης εμπειρίας. Η θεωρητική έρευνα μετασχηματίζεται σε ένα πρωτότυπο θεατρικό κείμενο το οποίο χρησιμοποιεί την τραγική φόρμα για να πει μια σύγχρονη ιστορία. Στο κείμενο συναντώνται εμβληματικές μορφές της αρχαίας ελληνικής γραμματείας: η Αντιγόνη, η Ιφιγένεια και οι μνηστήρες από την Οδύσσεια του Ομήρου. Η Αντιγόνη ως ηθικό σύμβολο αντίστασης επιχειρεί να προστατεύσει ασυνόδευτα παιδιά προσφύγων ενώ η Ιφιγένεια, μια μορφή που ενσαρκώνει την έννοια της θυσίας, βρίσκει τον θάνατο από τα χέρια του Αντίνοου, ενός μνηστήρα που ενσαρκώνει τον αυταρχισμό και την πολιτική βία. Μέσα από αυτή τη διπλή προσέγγιση, τόσο την αναλυτική όσο και τη δημιουργική, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της τραγικής φόρμας ως ζωντανού πεδίου προβληματισμού ικανού να φωτίσει σύγχρονες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες.