Η χωρική συνοχή στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Από την Έκθεση Barca στην Εδαφική Προσέγγιση των ΠΕΠ 2014-2020: Η περίπτωση της Περιφέρειας Πελοποννήσου - Σαμιώτης, Κωνσταντίνος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2017)
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τη Χωρική Συνοχή ως συνιστώσα της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ, μια νέα συνολική προσέγγιση αναφορικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες που επηρεάζουν τον τρόπο άσκησης των εξουσιών στην πολιτική της χωρικής ανάπτυξης. Ο κάθετος και οριζόντιος συντονισμός διοικητικών επιπέδων, η ολοκληρωμένη προσέγγιση των πολιτικών, ο μακροχρόνιος σχεδιασμός, η χρήση των μέγιστων δυνατών ΕΔΕΤ, η ανάπτυξη κατά τόπους αποτελούν χαρακτηριστικά της νέας φιλοσοφίας. Ο ρόλος της Χωρικής Διακυβέρνησης είναι η ανάδυση του χωρικού κεφαλαίου χωρικών ενοτήτων με στόχο τη χωρική συνοχή. Η ανακάλυψη των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων μιας περιοχής και η διαμόρφωση οράματος για την περιοχή επιφέρει τα μέγιστα δυνατά αποτελέσματα μόνο μέσα από τη συμμετοχή των τοπικών εταίρων και της Κοινωνίας των Πολιτών στο κατώτερο επίπεδο. Η Κεντρική Διοίκηση του Κράτους αναλαμβάνει ένα ρόλο επιτελικό, καθοδηγητικό, εγγυητικό και ελεγκτικό. Αναλυτικότερα, το πρώτο μέρος πραγματεύεται τη χωρική διάσταση της Πολιτικής Συνοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα και επιχειρείται η σύνδεση του με τις Ευρωπαϊκές Επιταγές και την στρατηγική Ευρώπη 2020 και την Εδαφική Ατζέντα. Πραγματεύεται την έκθεση Barca και την συμβολή της στην αλλαγή κατεύθυνσης της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ και πως η έκθεση συνέβαλε στην κατεύθυνση της ανάπτυξης κατά τόπους (place based development) και πως τροφοδότησε άλλες πολιτικές της ΕΕ. Το δεύτερο μέρος της μελέτης επικεντρώνεται στην εδαφική προσέγγιση στην Ελλάδα, στο ΕΣΠΑ 2014-2020 κάνοντας μια σύντομη ανάλυση των χωρικών εργαλείων (ΟΧΕ,ΒΑΑ,ΤΑΠΤΟΚ), πραγματεύεται την ολοκληρωμένη εδαφική προσέγγιση στα ΠΕΠ μέσω της μελέτης περίπτωσης της Περιφέρειας Πελοποννήσου και της ΟΧΕ Μάνης.
The spatial coherence in the framework of EU Cohesion Policy. From the Barca Report to the Territorial Approach of the Regional Operational Programmes 2014-2020: The case of the Peloponnese Region
Keywords: Ευρωπαϊκή Ένωση, Χώρες της--Οικονομική ενοποίηση; Ευρωπαϊκή Ένωση, Χώρες της--Κοινωνικές συνθήκες; Ευρωπαϊκή Ένωση, Χώρες της--Πολιτική και διακυβέρνηση; Πολιτική συνοχής ΕΕ; Χωρική συνοχή; Έκθεση Barca; ΠΕΠ Περιφέρειας Πελοποννήσου