Η χαρισματική ηγεσία του Νέλσον Μαντέλα μέσα από τον ''μακρύ δρόμο προς την ελευθερία'' - Τσώκος, Ανδρέας (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2016)
Η ηγεσία δεν έχει σχέση με μια προσωπικότητα που μαγνητίζει. Δεν έχει σχέση με το «να κάνω φίλους» ή να επηρεάσω τους ανθρώπους. Η ηγεσία αφορά την εξύψωση του προσωπικού οράματος των ανθρώπων στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και στην αύξηση της απόδοσης τους στο πιο υψηλό σημείο. Διαφορετικές καταστάσεις επιτάσσουν διαφορετικό τύπο ηγεσίας. Οι περισσότεροι μεγάλοι ηγέτες διαχρονικά, είχαν ένα επιπλέον στοιχείο που τους ξεχώριζε από τους υπόλοιπους, το Χάρισμα. Ένας ηγέτης ξεχωρίζει, καθώς έχει περισσότερο το Χάρισμα αυτό και οι υπόλοιποι γύρω του τον αποδέχονται ως αρχηγό. Στην Νότιο Αφρική, παρά την πληθώρα ικανών προσωπικοτήτων, ήταν κοινός τόπος ότι ο αρχηγός τους είναι ο Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους ηγέτες του κόσμου. Έχει πολλούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, αλλά και ως μια συγγραφική δύναμη, είχε πολλούς αφοσιωμένους οπαδούς. O Μαντέλα πίστευε στη συλλογική ηγεσία, αφουγκραζόταν και μάθαινε από άλλους, αλλά και ένθερμα υποστήριζε την κοινωνία των πολιτών. Είναι όμως χαρακτηριστική αυτή η κατανόηση της γενικής αντιμετώπισης της τέχνης της πολιτικής ηγεσίας ως ιεραρχική (από το ανώτερο επίπεδο προς το κατώτερο και όχι το αντίστροφο, όχι ως ηγεσία συνεργασιακή και αλληλοσυμπληρωματική.
The charismatic leadership of Nelson Mandela through th ''long road to freedom''
Keywords: Mandela. Nelson; Ηγεσία; Νότια Αφρική--Πολιτική και διακυβέρνηση; Πρόεδροι--Νότια Αφρική; Ηγεσία; Χάρισμα; Αρχηγός; Οπαδοί