Η δραματική τέχνη στην εκπαίδευση ως εργαλείο εργοθεραπευτικής πρακτικής με στόχο τη βελτίωση της κοινωνικής συμμετοχής σε παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες - Μαλιχούδη, Αναστασία (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2025)
Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά τη χρήση της δραματικής τέχνης στην εκπαίδευση ως εργαλείο εργοθεραπευτικής πρακτικής, με σκοπό τη βελτίωση της κοινωνικής συμμετοχής παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η μελέτη βασίζεται στην ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών παιδαγωγικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων που ενισχύουν την κοινωνική ένταξη αυτών των παιδιών. Οι κύριοι στόχοι της έρευνας είναι να αναλυθεί πώς η δραματική τέχνη μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, να διερευνηθεί η εφαρμογή της στο πλαίσιο της εργοθεραπείας και να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα της παρέμβασης σε παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, η έρευνα ακολούθησε μια ποιοτική προσέγγιση μέσω έρευνας δράσης, η οποία επέτρεψε τη συνεχή προσαρμογή των παρεμβάσεων στις ανάγκες των συμμετεχόντων παιδιών. Το δείγμα περιλάμβανε παιδιά με διαφορετικά είδη ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών (διαταραχή αυτιστικού φάσματος, μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, οριακή νοημοσύνη και σύνδρομο Τουρέτ), τα οποία συμμετείχαν σε ένα δομημένο πρόγραμμα δραματικής τέχνης στο πλαίσιο εργοθεραπευτικών παρεμβάσεων. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν τη θετική επίδραση της δραματικής τέχνης στην ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, της αυτοπεποίθησης και της συναισθηματικής έκφρασης των παιδιών. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν βελτίωση στη λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία, στην ικανότητα συνεργασίας και κατανόησης κοινωνικών κανόνων, ενώ παράλληλα εμφάνισαν μειωμένα επίπεδα άγχους και μεγαλύτερη αυτορρύθμιση συμπεριφοράς. Επιπλέον, η εμπλοκή των παιδιών σε δραματικές δραστηριότητες βοήθησε στην ενίσχυση των δεξιοτήτων αλληλεπίδρασης με συνομηλίκους. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δραματική τέχνη αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους εργοθεραπευτές, παρέχοντας νέες δυνατότητες ενσωμάτωσης και εκπαίδευσης παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Τέλος, προτείνεται περαιτέρω έρευνα για την ανάπτυξη πιο εξειδικευμένων προ-γραμμάτων, καθώς και η εφαρμογή παρόμοιων παρεμβάσεων σε διαφορετικά εκπαιδευτικά και θεραπευτικά περιβάλλοντα.
Drama in Education as a Tool for Occupational Therapy Practice to Improve the Social Participation of Children with Special Educational Needs
Keywords: Δραματική τέχνη; Εκπαιδευτικό δράμα; Εργοθεραπεία; Κοινωνικές δεξιότητες; Παιδιά με ειδικές ανάγκες - Εκπαίδευση; Έρευνα δράσης; Παρέμβαση; ΔΕΠΥ; Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση; Εργοθεραπεία; κοινωνικές δεξιότητες; ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες; κοινωνική συμμετοχή; εργοθεραπευτικές προσαρμογές; έρευνα δράσης; drama in education; occupational therapy; social skills; special educational needs; social participation; occupational therapy adjustments; action research