Διερεύνηση της σκοπιμότητας εφαρμογής του θεσμού του Συντονιστή Χειρουργείου στα ελληνικά νοσοκομεία - Καραθανάση, Κωνσταντίνα (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2015)
Εισαγωγή: Η διαχείριση των μονάδων που λειτουργούν αποτελεσματικά είναι πλέον απαραίτητη ιδίως σε συστήματα υγείας που στοχεύουν στη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων υπό καθεστώς περιορισμένων πόρων. Υπό αυτό το πρίσμα τα χειρουργεία ως το τμήμα των νοσοκομείων με το μεγαλύτερο προϋπολογισμό, υποχρεώνονται σε εφαρμογή πρακτικών διαχείρισης και μάνατζμεντ με στόχο τη βελτιστοποίηση της παροχής διεγχειρητικής φροντίδας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της σκοπιμότητας εφαρμογής του Συντονιστή Χειρουργείου (ΣΧ) στα ελληνικά νοσοκομεία καθώς και το πλαίσιο εργασίας του με τον εντοπισμό τόσο των αρμοδιοτήτων του όσο και των ικανοτήτων, δεξιοτήτων και γνώσεων που θα πρέπει να διαθέτει. Υλικό – Μέθοδος: Αρχικά και μετά από πολύμηνη βιβλιογραφική έρευνα δομήθηκε ερωτηματολόγιο και διενεργήθηκε πιλοτικός έλεγχος για να εξεταστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία του. Για τη διανομή των ερωτηματολογίων δόθηκε έγκριση των επτά ΥΠΕ της χώρας καθώς και της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Συνολικά χορηγήθηκαν 1615 ερωτηματολόγια από τα οποία συμπληρώθηκαν τα 982 (ποσοστό απόκρισης=60,8%) από 40 νοσοκομεία της χώρας με αριθμό χειρουργικών αιθουσών άνω των 5. Τελικά ο μελετώμενος πληθυσμός ανήλθε στους 735 επαγγελματίες υγείας (χειρουργοί, αναισθησιολόγοι και νοσηλευτές). Αποτελέσματα: Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων ήταν γυναίκες, έγγαμοι, απόφοιτοι ΑΤΕΙ. Μεγάλο ποσοστό επίσης κατείχε μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών και ειδικότητα. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 41,8 έτη. Το 62,1% δήλωσαν ότι ο ΣΧ θα μπορούσε ή θα πρέπει να είναι προϊστάμενος νοσηλευτής χειρουργείου, 69,8% ότι θα πρέπει να έχει μεταπτυχιακό στη διοίκηση και οργάνωση και το 30,2% ότι ο ΣΧ θα μπορούσε ή θα πρέπει να δίνει αναφορά στον διευθυντή ιατρό του χειρουργείου. Αναφορικά με τους δείκτες απόδοσης που θα πρέπει να χρησιμοποιεί απαντήθηκε ο αριθμός επεμβάσεων ανά μήνα (62,6%) και ο χρόνος χρήσης αίθουσας (60,1%). Το 78,4% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι ο συντονιστής χειρουργείου θα πρέπει να έχει το δικαίωμα εντολής επί των άλλων επαγγελματιών υγείας στο χώρο του χειρουργείου. Η συντριπτική πλειοψηφία (92,5%) των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι ο συντονιστής χειρουργείου θα βοηθούσε αρκετά έως πολύ στην καλύτερη οργάνωση των χειρουργείων του νοσοκομείου, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας (90,2%), στην καλύτερη λειτουργία των χειρουργείων (85,4%) και στην καλύτερη συνεργασία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας (88,4%). Επίσης υπήρξε διαφορετική προσέγγιση των ιατρών και των νοσηλευτών χειρουργείου σχετικά με το ποιος θα έπρεπε να είναι ο υπεύθυνος για την καθημερινή λειτουργική διαχείριση και συντονισμό των χειρουργείων ενώ υπήρξε και θετική συσχέτιση της αυξημένης βαθμολογίας αντίληψης αναφορικά με το ΣΧ με τη μειωμένη βαθμολογία της λειτουργίας των χειρουργείων. Συμπεράσματα: Προϋπόθεση λοιπόν για την επιτυχημένη διαχείριση του χειρουργείου είναι ο ΣΧ που ως θεσμοθετημένη θέση θα έχει ισχύ και σημαντικό ρόλο και ανεξάρτητα το είδος της εκπαίδευσής του (ιατρός ή νοσηλευτής), οφείλει να είναι εφοδιασμένος με δεξιότητες και γνώσεις διαχείρισης που θα τον βοηθήσουν να βελτιώσει την παραγωγικότητα και την αποδοτικότητα, να προάγει την ασφάλεια, την ποιότητα και την αποτελεσματική παροχή έγκαιρης φροντίδας στον ασθενή από τη στιγμή που εισέρχεται στο χειρουργείο έως την έξοδό του.
Keywords: Χειρουργεία; Διοίκηση και οργάνωση; Operating rooms; Management; Χειρουργείο; Διαχείριση; Μάνατζμεντ; Διοίκηση και οργάνωση χειρουργείων; Διαχείριση χειρουργείου; Κανόνες λειτουργίας χειρουργείων; Μάνατζερ χειρουργείων; Operating room manager; Management; Operating room management; Benchmarking; Efficiency; Productivity; Theater floor manager; Operating room performance.