Διερεύνηση του επιπολαζμού της κατάθλιψης σε ηλικιωμένους χρήστες δομών ηης Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Δήμου της Περιφέρειας Ηπείρου. - Κουβάτσου, Αικατερίνη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2014)
Εισαγωγή: Η κατάθλιψη της τρίτης ηλικίας δεν αποτελεί φυσικό επακόλουθο της γήρανσης. Προσβάλει περίπου το 5% των ηλικιωμένων και προκαλεί μεγάλη επιβάρυνση τόσο στους ίδιους τους πάσχοντες όσο και στους φροντιστές τους. Λόγω της μεγάλης αύξησης του προσδόκιμου επιβίωσης η κατάθλιψη των ηλικιωμένων αποτελεί μείζον πρόβλημα της δημόσιας υγείας. Σκοπός και επιμέρους στόχοι της μελέτης: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εκτίμηση του επιπολασμού της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας σε πληθυσμό της τρίτης ηλικίας, οι οποίοι ήταν επισκέπτες Κέντρων Ανοικτής Προστασίας Ηλικιωμένων αλλά και σε ηλικιωμένους, οι οποίοι διαμένουν σε γηροκομεία του νομού Ιωαννίνων. Επιμέρους στόχοι της μελέτης αποτελούν η διερεύνηση των κοινωνικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών των συμμετεχόντων, που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας αλλά και του βαθμού υποδιάγνωσης της νόσου στο δείγμα ηλικιωμένων της μελέτης. Μέθοδος: Χρησιμοποιήθηκε δείγμα 200 ατόμων ηλικίας >65ετών με ικανότητα γνώσης και κατανόησης της ελληνικής γλώσσας. Οι συμμετέχοντες ήταν επισκέπτες των ΚΑΠΗ καθώς και διαμένοντες σε Οίκους Ευγηρίας του Δήμου Ιωαννιτών, προκειμένου να διερευνηθούν και να συμπεριληφθούν τυχόν διαφοροποιήσεις του επιπολασμού της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας μεταξύ μιας ανοικτής και μιας κλειστής δομής. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη διαδικασία συνεντεύξεων με χρήση ερωτηματολογίου, ενώ η σημαντική έκπτωση των γνωσιακών λειτουργιών αποτέλεσε κριτήριο αποκλεισμού από το δείγμα. Αποτελέσματα: Από το σύνολο του δείγματος το 58,0% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες και το 34,0% αποτελείται από διαμένοντες σε οίκο ευγηρίας. Το 40.5% εμφανίζει καταθλιπτική συμπτωματολογία, ωστόσο μόνο το 19.5% έχει διαγνωστεί για κατάθλιψη. Η οικογενειακή κατάσταση και η ύπαρξη οστεοπόρωσης βρέθηκαν να σχετίζονται ανεξάρτητα με την ύπαρξη καταθλιπτικής συμπτωματολογίας. Συγκεκριμένα οι παντρεμένοι είχαν 61% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίζουν καταθλιπτικά συμπτώματα σε σύγκριση με τους ελεύθερους, χωρισμένους ή χήρους. Οι συμμετέχοντες που πάσχουν από οστεοπόρωση είχαν 2,61 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν κατάθλιψη σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που δεν πάσχουν ενώ το ποσοστό των ηλικιωμένων με καταθλιπτική συμπτωματολογία βρέθηκε σημαντικά υψηλότερο στους πάσχοντες από περισσότερα χρόνια νοσήματα. Συμπεράσματα: Αρκετά μεγάλο ποσοστό ηλικιωμένων πάσχει από κάποιας μορφής κατάθλιψη τόσο σε κλειστές όσο και σε ανοιχτές δομές. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το μεγάλο βαθμό υποδιάγνωσης της νόσου καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη ενός σχεδίου δράσης που να περιλαμβάνει την ενημέρωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας σε θέματα ψυχικής υγείας των ηλικιωμένων και την ικανοποιητική λειτουργία των δημόσιων φορέων όπως τα ΚΑΠΗ και οι οίκοι ευγηρίας προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση σε θέματα ψυχικής υγείας και να προσφέρουν περισσότερα κίνητρα και δραστηριότητες στους ηλικιωμένους ανάλογα με τις δυνατότητές τους.
Keywords: Ηλικιωμένοι; Κατάθλιψη; Ψυχογηριατρική; Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας; Older people; Depression; Geriatric psychiatry; Primary health care; Κατάθλιψη ηλικιωμένων; Γήρανση; ΚΑΠΗ; Υποδιάγνωση; Elderly depression; Aging; Elderly open care centers; Underdiagnosis