Εφαρμογή ασκησιογενούς προγράμματος για την βελτίωση των συμπτωμάτων ΔΕΠΥ σε μαθητές/ μαθήτριες νηπιαγωγείου στο πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης - Σολδάτου, Χαρίκλεια (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2025)
Η παρούσα μελέτη διερεύνησε την επίδραση ενός ασκησιογενούς προγράμματος διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων στη βελτίωση των συμπτωμάτων της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε μαθητές/μαθήτριες νηπιαγωγείων στο πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Το δείγμα αποτέλεσαν τελικά 39 παιδιά ηλικίας 4-6 ετών, τα οποία κατανεμήθηκαν σε πειραματική (n=23) και ομάδα ελέγχου (n=22). Η πειραματική ομάδα συμμετείχε στο ασκησιογενές πρόγραμμα (Mc Gowan, et al., 2020) διάρκειας 4 εβδομάδων, ενώ η ομάδα ελέγχου παρακολούθησε το βιντεοσκοπημένο πρόγραμμα της πειραματικής ομάδας δίχως να εμπλακούν στη φυσική άσκηση. Η αξιολόγηση βασίστηκε στη χρήση σταθμισμένων ερωτηματολογίων (Du Paul, et al.,1998) που συμπληρώθηκαν από τους εκπαιδευτικούς πριν και μετά την παρέμβαση. Οι δυο ομάδες (πειραματική και ελέγχου) δεν διέφεραν στατιστικώς σημαντικά ως προς τη βαθμολογία του ερωτηματολογίου των εκπαιδευτικών που αφορά την ικανότητα προσοχής και την υπερκινητικότητα - παρορμητικότητα, πριν την παρέμβαση (T score = 0.33, p=0.36). Η μέση βαθμολογία των παιδιών της πειραματικής ομάδας βελτιώθηκε στατιστικώς σημαντικά μετά την παρέμβαση της άσκησης για 4 εβδομάδες (Tscore=2.33, p=0.0123). Η μέση βαθμολογία των παιδιών της ομάδας ελέγχου δεν μεταβλήθηκε στατιστικώς σημαντικά κατά την επαναληπτική μέτρηση που συνέβη την 4η εβδομάδα (Tscore=-0.011, p=0.49). Η βαθμολογία της υποκλίμακας υπερκινητικότητας - παρορμητικότητας βελτιώθηκε στατιστικώς σημαντικά μόνο στην πειραματική ομάδα (Tscore =2.19, p=0.019), καθώς οι μεταβολές στην ομάδα ελέγχου δεν εμφάνισαν σημαντικότητα (Tscore =0.30 , p=0.38).Επιπλέον, η βαθμολογία της υποκλίμακας απροσεξίας βελτιώθηκε στατιστικώς σημαντικά μόνο στην πειραματική ομάδα (Tscore =2.39, p=0.01),σε αντίθεση με τη βαθμολογία της ομάδας ελέγχου (Tscore =0.64 , p=0.26). Από την ανάλυση παλινδρόμησης, στην οποία εξετάστηκε η επίδραση της αρχικής βαθμολογίας των εκπαιδευτικών, της αρχικής βαθμολογίας του ερωτηματολογίου των γονέων, της παρέμβασης, του φύλου και της ύπαρξης ή όχι συμπτωμάτων ΔΕΠΥ, στην τελική βαθμολογία του ερωτηματολογίου για την ικανότητα προσοχής και την υπερκινητικότητα - παρορμητικότητα, προέκυψε ότι οι στατιστικώς σημαντικοί παράγοντες ήταν η αρχική βαθμολογία (p < 0.001), η παρέμβαση (p < 0.001) και η αρχική βαθμολογία των γονέων (p < 0.058). Τα ευρήματα υποστηρίζουν τη βιβλιογραφία που τεκμηριώνει τη θετική συσχέτιση φυσικής άσκησης και διαχείρισης συμπτωμάτων ΔΕΠΥ. Η μελέτη τονίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης προγραμμάτων φυσικής άσκησης στις προσχολικές δομές νηπιαγωγείων για την υποστήριξη παιδιών με στοιχεία ΔΕΠΥ. Συμπερασματικά, ένα καλά δομημένο ασκησιογενές πρόγραμμα μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση εκτελεστικών λειτουργιών και στη μείωση της υπερκινητικότητας και της παρορμητικότητας.
Keywords: Διαταραχή ελλειματικής προσοχής με υπερκινητικότητα; Αισθητηριακές διαταραχές; Αθλητισμός για παιδιά με ειδικές ανάγκες; Παιδιά με διαταραχή ελλειματικής προσοχής; Φυσική αγωγή για παιδιά με ειδικές ανάγκες; Attention-deficit hyperactivity disorder; Sensory disorders; Sports for children with disabilities; Attention-deficit-disordered children; Physical education for children with disabilities; Δεπυ; Προσχολική ηλικία; Σωματική άσκηση; Εκτελεστικές λειτουργίες; Ειδική αγωγή και εκπαίδευση; Adhd; Preschool children; Physical exercise; Executive functions; Special education