Το μεταβαλλόμενο κόστος νοσηλείας σε μονάδα εντατικής θεραπείας. - Καραμπάτσου, Δήμητρα Γ. (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2013)
Εισαγωγή: Η νοσηλεία των ασθενών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας αποτελεί έναν από τους πλέον δαπανηρούς τομείς της νοσοκομειακής φροντίδας. Οι ΜΕΘ αν και νοσηλεύουν το 5% περίπου των ασθενών του Νοσοκομείου δαπανούν για τη νοσηλεία αυτή, σε κάποιες περιπτώσεις, μέχρι και το 30% του συνολικού προϋπολογισμού του. Σκοπός: Η περιγραφή του κόστους λειτουργίας μιας ΜΕΘ, με εστίαση στα ποσά που δαπανώνται για φάρμακα, εξετάσεις και αναλώσιμα (μεταβαλλόμενο κόστος) με τη μέθοδο bottom-up. Υλικό - Μέθοδος: Μελετήθηκαν συνολικά 138 παθολογικοί και χειρουργικοί ασθενείς [84 ♂ (61%) και 54 ♀ (39%)], που νοσηλεύθηκαν στην Παν/κή ΜΕΘ του ΓΟΝΚ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» το έτος 2011, με διαφορετικές διαγνώσεις, χρόνο νοσηλείας και βαρύτητα νόσου. Αποτελέσματα: Η ηλικία των μελετηθέντων ασθενών εκυμαίνετο από 20-104 έτη (mean±SEM 68.75±1.186), το σωματικό τους βάρος από 40-110Kg (mean±SEM 73.55±0.9398), το APACHE II score από 3-34 (mean±SEM 18.64±0.6155) και η παραμονή στη ΜΕΘ από 1-199 ημέρες (mean±SEM 18.46±2.542). Από το σύνολο των ασθενών κατέληξαν 26 (θνητότητα 18.84%). Το σύνολο των ημερών νοσηλείας ήταν 2548 ημέρες και το συνολικό μεταβαλλόμενο κόστος νοσηλείας 1460465.00€. Το μέσο συνολικό μεταβαλλόμενο κόστος, το μέσο κόστος φαρμάκων, εξετάσεων και αναλωσίμων ανά ημέρα ανά ασθενή (συνολικό μεταβαλλόμενο κόστος ή κόστος ανά κατηγορία/σύνολο ημερών νοσηλείας), ανήλθε σε 573.18€, 323.85€, 127.45€ και 121.88€, αντίστοιχα. Οι μέσες τιμές (mean±SEM) για το μέσο συνολικό μεταβαλλόμενο κόστος ανά ασθενή, το μέσο συνολικό ημερήσιο κόστος, το μέσο συνολικό κόστος φαρμάκων, εξετάσεων και αναλωσίμων ανά ασθενή, ήταν 10583±1537€, 494.7±23.05€, 5979±826€, 2353±315.8€ και 2250±467.1€, αντίστοιχα. 2 Τα φάρμακα, οι εξετάσεις και τα αναλώσιμα αντιπροσώπευαν το 52.02%, το 28.78% και το 19.20% του συνολικού μεταβαλλόμενου κόστους (1460465.00€), αντίστοιχα. Από τη συνολική φαρμακευτική δαπάνη (825158€), το 45.69% αντιπροσώπευε κόστη για αντιβιοτικά, το 17.61% για προϊόντα αίματος, το 12.39% για φάρμακα υποστήριξης του καρδιαγγειακού συστήματος, το 9.01% για υγρά και ηλεκτρολύτες, το 5.00% για φάρμακα αναλγησίας-καταστολής, το 1.65% για προϊόντα διατροφής (εντερική-παρεντερική διατροφή), το 4.15% για φάρμακα γαστροπροστασίας, το 1.71% για φάρμακα θρομβοπροφύλαξης, το 1.17% για ψυχιατρικά φάρμακα, το 0.80% για άλλα φάρμακα και το 0.79% για φάρμακα υποστήριξης του αναπνευστικού συστήματος. Όλα τα κόστη αυξάνονταν αναλογικά με την ηλικία στατιστικά σημαντικά: p<0.0003, p<0.001, p<0.0001 και p<0.001 για το συνολικό κόστος, το κόστος για τα φάρμακα, το κόστος για τις εξετάσεις και το κόστος για τα αναλώσιμα, αντίστοιχα. Κάτι ανάλογο δεν παρατηρήθηκε με τη βαρύτητα της νόσου. Το μεταβαλλόμενο κόστος για τους ασθενείς που απεβίωσαν, τους υποστηριζόμενους με μηχανική αναπνοή, στους υποβληθέντες σε υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας και στους προερχόμενους από τον παθολογικό τομέα ήταν σημαντικά μεγαλύτερο από τους επιβιώσαντες (p από <0.04 έως <0.0001 για φάρμακα, αναλώσιμα, εξετάσεις), τους μη υποστηριζόμενους με μηχανική αναπνοή (p<0.0001), τους μη υποβληθέντες σε υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας (p<0.0001) και από τους προερχόμενους από το χειρουργικό τομέα (p<0.0001), αντίστοιχα. Δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, ούτε στατιστικά σημαντικές εποχικές διακυμάνσεις στη διαμόρφωση του μεταβαλλόμενου κόστους. Το κόστος ανά ημέρα των ασθενών που παρέμειναν στη ΜΕΘ για ≤7 ημέρες (για όλα τα κόστη που μελετήθηκαν), ήταν στατιστικά σημαντικά μικρότερο από εκείνο των ασθενών που παρέμειναν στη ΜΕΘ >7 ημέρες (p<0.0001). Το συνολικό μεταβαλλόμενο κόστος μειώνεται τη δεύτερη ημέρα μέχρι και μία μέρα πριν την έξοδο, σε σύγκριση με την ημέρα εισαγωγής (p<0.0001). 3 Το κόστος φαρμάκων αυξάνεται κατά την τρίτη ημέρα και μειώνεται μια ημέρα πριν την έξοδο (p<0.0001). Τα κόστη εξετάσεων και αναλωσίμων βαίνουν μειούμενα μέχρι και μία ημέρα πριν την έξοδο (p<0.0001). Συμπεράσματα: Η μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαμόρφωση του τελικού μεταβαλλόμενου κόστους αφορούσε στα φάρμακα και ειδικότερα στα αντιβιοτικά. Η αιτία εισαγωγής του ασθενούς στη ΜΕΘ, η ηλικία, η διάρκεια νοσηλείας, η ημέρα νοσηλείας, η έκβαση και οι διάφορες ειδικές παρεμβάσεις επηρεάζουν την τελική διαμόρφωση του μεταβαλλόμενου κόστους λειτουργίας της ΜΕΘ.
Keywords: Μονάδες εντατικής θεραπείας; Λειτουργικά κόστη; Intensive care units; Operating costs