Το θέατρο Playback ως μέσο ενίσχυσης της αυτοαποτελεσματικότητας σε άτομα τρίτης ηλικίας - Καστρινού, Μαργαρίτα (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2017)
Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει αν η εφαρμογή ενός προγράμματος θεάτρου Playback μπορεί να βελτιώσει το βαθμό αυτοαποτελεσματικότητας σε άτομα τρίτης ηλικίας. Η βελτίωση αυτής της παραμέτρου σχετίζεται άμεσα με τη βελτίωση της γενικότερης ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων ατόμων, αφού τα επηρεάζει θετικά σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας τους: νόηση, συναίσθημα, δράση. Η ερευνητική παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε ΚΑΠΗ (Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων) του νομού Αττικής. Το δείγμα αποτέλεσαν 24 ηλικιωμένοι (18 γυναίκες και 6 άνδρες) που διαμοιράστηκαν σε δύο ομάδες, μια πειραματική και μια ελέγχου. Την πειραματική ομάδα αποτέλεσαν τα μέλη του Β΄ ΚΑΠΗ Υμηττού (Ν1=9 γυναίκες και 3 άνδρες) και την ομάδα ελέγχου τα μέλη του Α΄ΚΑΠΗ Υμηττού (Ν2=9 γυναίκες και 3 άνδρες). Η ηλικία τους ήταν από 65 έως 76 ετών εκτός από έναν άνδρα ηλικίας 92 ετών που άνηκε στην πειραματική ομάδα. Το δείγμα παρουσίασε ομοιογένεια ως προς την ψυχονοητική και σωματική λειτουργικότητα, την κοινωνική δραστηριότητα και τη μη πρότερη θεατρική εμπειρία. Πρόκειται για μια μελέτη περίπτωση, με συνδυασμό ποιοτικών και ποσοτικών μεθόδων. Συγκεκριμένα, τα ποιοτικά δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω του ημερολογίου παρατήρησης της ερευνήτριας και της λήψης συνεντεύξεων σε ομάδες εστίασης από του συμμετέχοντες μετά το τέλος της παρέμβασης. Ως ποσοτικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η ελληνική εκδοχή της General Self - Efficacy Scale (GSE) (Glynou, Schwarzer & Jerusalem, 1994), που βασίζεται στη σταθμισμένη κλίμακα μέτρησης της αυτοαποτελεσματικότητας των Schwarzer και Jerusalem (General Self - Efficacy Scale - GSE,1979). Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από τους συμμετέχοντες πριν και μετά την παρέμβαση. Η ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το στατιστικό πακέτο SPSS. Η ερευνητική παρέμβαση διεξήχθη από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2016 και στο πλάισιό της πραγματοποιήθηκαν ασκήσεις εμπιστοσύνης, συγκέντρωσης, σωματικής και φωνητικής έκφρασης, αυτοσχεδιασμοί, παιχνίδια ρόλων και στη συνέχεια καθολική γνωριμία των συμμετεχόντων, σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο, με το θέατρο Playback. Η ερευνήτρια κράτησε τόσο το ρόλο της εμψυχώτριας των εργαστηρίων όσο και το ρόλο της συντονίστριας κατά το μοίρασμα και την εκδραμάτιση των ιστοριών των συμμετεχόντων μέσω του θεάτρου Playback. Μετά την ανάλυση των ποιτικών και ποσοτικών δεδομένων που συλλέξαμε, διαπιστώθηκε η θετική συνάρτηση του θεάτρου Playback με την αύξηση της αυτοαποτελεσματικότητας σε άτομα τρίτης ηλικίας. Συνίσταται η περαιτέρω διερεύνηση της αξιοποίησης του θεάτρου Playback σε παρόμοιους πληθυσμούς.
Keywords: Δραματική τέχνη στην εκπαίδευση; Δράμα στην εκπαίδευση; Αυτοαποτελεσματικότητα; Θέατρο Playback; Τρίτη ηλικία; Ποιοτική και ποσοτική έρευνα; Δράμα στην εκπαίδευση; Δραματική τέχνη στην εκπαίδευση; Αυτοαποτελεσματικότητα; Θέατρο Playback; Τρίτη ηλικία; Ποιοτική και ποσοτική έρευνα