Μελέτη της κόπωσης ως χρόνιο σύμπτωμα σε ασθενείς με αιμοσφαιρίνες - Ασλάνη, Ελένη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2019)
Εισαγωγή: Η κόπωση ως παθολογική κατάσταση σχετίζεται με πληθώρα νοσημάτων. Οι αιμοσφαιρινοπάθειες και η θεραπεία τους με τακτικές μεταγγίσεις, σχετίζονται με την χρόνια κόπωση η οποία αναφέρεται συχνά ως μη ειδικό σύμπτωμα από τους ασθενείς, πλην όμως, χωρίς να έχει μελετηθεί επαρκώς ακόμη. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης, είναι η διερεύνηση της κόπωσης σε μεταγγισιοεξαρτώμενους Έλληνες ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθειες και η συσχέτιση της με ψυχολογικές και βιολογικές παραμέτρους. Μεθοδολογία- πληθυσμός μελέτης: Η παρούσα μελέτη, αποτελεί μια περιγραφική συγχρονική μελέτη επιπολασμού (cross-sectional). Στην μελέτη συμμετείχαν πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθειες, από 2 Μονάδες Μεσογειακής Αναιμίας (Μ.Μ.Α.) μεγάλων αστικών κέντρων και 3 Μ.Μ.Α. από την περιφέρεια. Χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια MFI για τη μέτρηση της κόπωσης, DASS για τη μέτρηση άγχους, στρες και κατάθλιψης, το θερμόμετρο του Euro5D για την παρούσα κατάσταση υγείας και ερωτηματολόγιο καταγραφής δημογραφικών, και νοσολογικών στοιχείων. Έγιναν μετρήσεις κορτιζόλης και βιταμίνης D3 ως πιθανοί παράγοντες- βιολογικοί δείκτες, που συσχετίζονται με την κόπωση. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS 21 για Windows. Αποτελέσματα: Πληθυσμό της μελέτης, αποτέλεσαν 302 ασθενείς (57,1% ήταν γυναίκες). 81,4% του πληθυσμού έπασχαν από μείζονα θαλασσαιμία. 77% των συμμετεχόντων δήλωσαν πως αισθάνονται κόπωση. 11,2% αυτών παρουσίαζαν σοβαρό βαθμό αιμοσιδήρωση ήπατος και 6,5% αυτών, σοβαρού βαθμού αιμοσιδήρωση καρδίας. Η κατάσταση υγείας του υπό διερεύνηση πληθυσμού αξιολογήθηκε ως καλή (69,9±19,3). Αναφορικά με την κόπωση, σύμφωνα με το MFI, καταγράφηκε Γενική κόπωση (12,09±2,8), Σωματική κόπωση (11,9±3,2), Μειωμένη δραστηριότητα (11,35±3,3), Μειωμένη κινητοποίηση (10,29±2,9) και Πνευματική κόπωση (10,05±2,6), τιμές ενδεικτικές για ύπαρξη μέτριας προς σοβαρής κόπωσης. Αντίθετα, δεν καταγράφονται ενδείξεις άγχους, κατάθλιψης και στρες σύμφωνα με το ερωτηματολόγιο DASS. Οι μετρήσεις βιταμίνης D3 (25-hydroxyvitamin, ανέδειξαν ανεπάρκεια και έλλειψη του παράγοντα σε σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού (85,6%), ενώ οι τιμές κορτιζόλης ήταν εντός φυσιολογικών ορίων. Συμπεράσματα: Οι μεταγγισιοεξαρτώμενοι ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθειες, παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα κόπωσης σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Η κόπωση στις αιμοσφαιρινοπάθειες, φαίνεται να συσχετίζεται με την παρούσα κατάσταση υγείας (που σχετίζεται με τις επιπλοκές της νόσου), την παράλειψη και τη μειωμένη συμμόρφωση στη θεραπεία αποσιδήρωσης και τέλος με τη λήψη υποδόριας θεραπείας αποσιδήρωσης. Εκπόνηση περαιτέρω μελετών,θα συμβάλουν στον εντοπισμό πιθανών παραγόντων που εμπλέκονται στην εμφάνιση κόπωσης στον πληθυσμό αυτό.
Keywords: Κόπωση; Αιμοσφαιρινοπάθεια; Θαλασσαιμία; Fatigue; Hemoglobinopathy; Thalassemia; Αιμοσφαιρινοπάθειες; Κόπωση; Θαλασσαιμία, γενετική - κληρονομική - χρόνια πάθηση; 'Αγχος (συγκινησιακή αντίδραση στο στρες); Στρες; Κατάθλιψη; Hemoglobinopathies; Fatigue; Thalassemia, genetics - hereditary - chronic disease; Anxiety (emotional reaction to stress); Stress; Depression