Απόψεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το μάθημα της φυσικής αγωγής σε μαθητές με διαταραχές αυτιστικού φάσματος: Παράγοντες που περιορίζουν τη συμμετοχή τους σε αθλητικές δραστηριότητες - Ρακής, Βασίλειος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2025)
Έχει διαπιστωθεί μέσω πολλών ερευνών ότι η συμμετοχή σε αθλητικές δράσεις των παιδιών με ΔΑΦ είναι μικρότερη συγκριτικά με συνομήλικους τους. Ως αποτέλεσμα τα άτομα αυτά εμφανίζουν διάφορες σοβαρές παθήσεις (παχυσαρκία, χρόνιες παθήσεις, κατάθλιψη κ.α.). Η ενσωμάτωση τους σε αθλητικές δραστηριότητες μπορεί να τους προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην καθημερινότητα τους. Όπως γίνεται αντιληπτό τα παιδιά με ΔΑΦ είναι απαραίτητο να εμπλακούν στον αθλητισμό μέσω ενός υποστηρικτικού και δίκαιου περιβάλλοντος, το οποίο θα ενισχύσει αυτή την διαδικασία. Το σχολείο είναι ένα από αυτά, με την υιοθέτηση μιας συμπεριληπτικής φιλοσοφίας από τους εκπαιδευτικούς και τις απαιτούμενες υποδομές τα χαμηλά ποσοστά θα πάψουν να υφίστανται. Ωστόσο, τη δεδομένη στιγμή απέχουμε από τα επιθυμητικά αποτελέσματα και θα πρέπει να αναζητηθούν οι αιτίες. Η παρούσα έρευνα είναι η πρώτη έρευνα που μελετά τα εμπόδια και την ποιότητα παροχής υπηρεσιών μόνο για μαθητές με ΔΑΦ σε τυπικά και ειδικά σχολεία αξιοποιώντας στοιχεία από τα ερωτηματολόγια “Service quality scale” (Alexandris et. al, 2004a) και “Barrier to Physical Activity Questionnaire for People with Mobility Impairments -BPAQ-MI” (Vasudevan et. al, 2015). Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι αρχικά να εντοπίσει και στη συνέχεια να παρουσιάσει τους κομβικούς παράγοντες που περιορίζουν τη συμμετοχή των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) στο γνωστικό αντικείμενο της φυσικής αγωγής. Έγινε ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σε τρεις βασικές κατηγορίες: ΔΑΦ, προσαρμοσμένη φυσική αγωγή- ΔΑΦ και παροχή υπηρεσιών στην εκπαίδευση. Κατόπιν, μοιράστηκαν τα δυο ερωτηματολόγια στα οποία απάντησαν 120 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η έρευνα είχε ως υποκείμενα εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής και εκπαιδευτικούς φυσικής αγωγής τόσο σε τυπικό σχολείο, όσο και σε ειδικό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η οργάνωση και οι εγκαταστάσεις των σχολείων αποτελούν τα βασικότερα εμπόδια συμμετοχής των μαθητών με ΔΑΦ στο μάθημα της φυσικής αγωγής. Χωρίς, ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιποι παράγοντες είναι σε άριστα επίπεδα και δεν χρήζουν επιπλέον αναβαθμίσεις. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι ο χώρος εργασίας των εκπαιδευτικών ( γενικό ή τυπικό σχολείο) επηρέασε τις απόψεις τους σχετικά με τα ερωτήματα και των δυο ερωτηματολογίων. Ενώ, άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά όπως: ηλικία, φύλο και ειδικότητα επηρέασαν τις απαντήσεις τους σε ένα από τα δυο ερωτηματολόγια. Η συγκεκριμένη μελέτη απευθύνεται σε όλα τα άτομα εκείνα που εμπλέκονται για την ομαλή λειτουργία των σχολείων (διευθυντές, εκπαιδευτικούς, υπουργείο παιδείας κ.α.). Μέσω της συγκεκριμένης έρευνας οι αρμόδιοι θα έχουν τη δυνατότητα να μεριμνήσουν για την ασφάλεια των μαθητών με ΔΑΦ κατά τη διεξαγωγή του μαθήματος της φυσικής αγωγής απομακρύνοντας από το χώρο άθλησης τυχόν επικίνδυνα αντικείμενα με αιχμηρές άκρες ή επίφοβες διαφάνειες.
Keywords: Διαταραχές αυτιστικού φάσματος στα παιδιά; Φυσική αγωγή για παιδιά με ειδικές ανάγκες; Ειδική εκπαίδευση - Προγράμματα δραστηριοτήτων; Εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής; Γονείς παιδιών με ειδικές ανάγκες; Κινητική ικανότητα; Αντιληπτική-κινητική μάθηση; Autism spectrum disorders in children; Physical education for children with disabilities; Special education - Activity programs; Special education teachers; Parents of children with disabilities; Perceptual-motor learning; Motor ability; Προσαρμοσμένη φυσική αγωγή; Εμπόδια; Παιδιά με διαταραχή αυτιστικού φάσματος; Παροχή υπηρεσιών; Adapted physical education; Barriers; Children with autism spectrum disorder; Service quality