Η Γέννηση του Θεανθρώπου στον Ρωμανό τον Μελωδό. Αφηγηματικές τεχνικές και συνολική θεώρηση - Τομαράς, Θεόδωρος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2022)
Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση, η ανάλυση και ο σχολιασμός των δύο κοντακίων του Ρωμανού του Μελωδού, τα οποία έχουν ως θέμα τους τη Γέννηση του Θεανθρώπου. Τα δύο αυτά κοντάκια παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και με τη μελέτη και την ανάλυσή τους επιχειρείται να αναδειχθούν οι αρετές και οι ιδιαιτερότητες του Ρωμανού, που τον έκαναν να ξεχωρίζει ανάμεσα στους υμνογράφους της βυζαντινής λογοτεχνικής παραγωγής. Στο εισαγωγικό μέρος παρουσιάζονται συνοπτικά τα περί Βυζαντινής ποίησης (είδη, βασικά χαρακτηριστικά κ.λπ.), γίνεται αναφορά γενικά στο κοντάκιο και τη δομή του, παρατίθενται βιογραφικές πληροφορίες για τον Ρωμανό τον Μελωδό και την εποχή του και παρουσιάζονται επίσης τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ποίησής του. Το κύριο μέρος της εργασίας αποτελεί η αναλυτική παρουσίαση, η απόδοση στη νεοελληνική και ο πάσης φύσεως σχολιασμός των δύο κοντακίων των σχετικών με τη Γέννηση του Χριστού. Μέσα από την ανάλυση επιχειρείται να αναδειχθούν τα αφηγηματικά στοιχεία του κειμένου, ενώ γίνονται παραλληλισμοί με άλλα κείμενα και κάθε στοιχείο του κειμένου μελετάται φιλολογικά, γλωσσολογικά και θεολογικά. Η εργασία ολοκληρώνεται με συμπεράσματα που προκύπτουν από τη μελέτη και ανάλυση των κειμένων, σε συνδυασμό πάντα με τη μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, ώστε να αναδειχθεί η ιδιαιτερότητα τόσο των κειμένων όσο και του υμνογράφου που τα συνέθεσε, καθώς και οι επιδράσεις που ο ίδιος ο ποιητής δέχθηκε από άλλα κείμενα και συγγραφείς του παρελθόντος.
Keywords: Ρωμανός , Μελωδός, Άγιος , έδρασε τον 6ο αιώνα -- Κοντάκια; Ρωμανός , Μελωδός, Άγιος , έδρασε τον 6ο αιώνα -- Ερμηνεία και κριτική; Χριστιανική ποίηση, Βυζαντινή -- Ιστορία και κριτική; Ύμνοι, Ελληνικοί -- Ιστορία και κριτική; Ιησούς Χριστός -- Γέννηση -- Ποίηση; 6ος αιώνας; Βυζαντινή Ποίηση; Βυζάντιο; Γέννηση του Χριστού; Εκκλησιαστική Ποίηση; Κοντάκιο; Ποίηση; Ρωμανός Μελωδός; Υμνογραφία; Ύμνοι; Χριστιανική Ποίηση; 6th century; Byzantine poetry; Byzantium; Christian Poetry; Ecclesiastical Poetry; Hymnography; Hymns; Kontakion; Nativity of Christ; Poetry; Romanos Melodos