Αξιολόγηση των προγραμμάτων Κολύμβησης ως προς τη συμπερίληψη των μαθητών με αναπηρία από καθηγητές Φυσικής Αγωγής, σε σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης - Γέρου, Επαμεινώνδας (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2023)
Πολλά παιδιά με αναπηρίες ελκύονται από το νερό, λόγω της ηρεμίας που τους προσφέρει, τονώνοντας ταυτόχρονα την αισθητηριακή τους εμπειρία. Μελέτη των Eversole, et al, (2015), έχει δείξει πως τα παιδιά με αναπηρίες απολαμβάνουν το κολύμπι σημαντικά περισσότερο από τα τυπικώς αναπτυσσόμενα παιδιά. Και ενώ το νερό μπορεί να προκαλέσει ανησυχία αναφορικά με την ασφάλεια του, το παιχνίδι σε αυτό και η κολύμβηση προσφέρουν σημαντικά οφέλη για τα παιδιά με αναπηρίες. Η εκμάθηση κολύμβησης είναι μια βασική δεξιότητα ζωής που πρέπει να μάθει ο καθένας σε νεαρή ηλικία. Η διδασκαλία της κολύμβησης στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα δεν είναι υποχρεωτική. Στο σύνολο των δημοτικών σχολείων της χώρας ούτε διδάσκεται αλλά ούτε εμπεριέχεται στα περιεχόμενα του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής. Το Αναλυτικό Πρόγραμμα της Φυσικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος (AΠΣ/ΔΕΠΠΣ 2003) προτείνει να διδάσκεται η κολύμβηση, στα σχολικά εκείνα συγκροτήματα όπου υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Η διδασκαλία της κολύμβησης σε παιδιά με αναπηρία, μπορεί να προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη στα πλαίσια των εξειδικευμένων προγραμμάτων παρέμβασης, που εφαρμόζονται. Στα πλαίσια εκπόνησης της παρούσας διπλωματικής εργασίας, πραγματοποιήσαμε ποσοτική έρευνα με σκοπό την καταγραφή της στάσης των καθηγητών Φυσικής Αγωγής απέναντι στη συμπερίληψη μαθητών με αναπηρία. Επίσης σημειώθηκε ο τρόπος που αξιολογούν τα προγράμματα κολύμβησης ως προς τη συμπερίληψη των μαθητών, σε σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η έρευνα διεξάχθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίου η σύνταξη του οποίου στηρίχτηκε σε ήδη σταθμισμένα ερωτηματολόγια που έχουν χρησιμοποιηθεί σε προγενέστερες μελέτες σχετικές με το θέμα. Το ερωτηματολόγιο αποτελούταν από έξι ενότητες. Η πρώτη ενότητα αφορούσε τα δημογραφικά στοιχεία (φύλο, ηλικία, κλπ.) των συμμετεχόντων, η δεύτερη ενότητα τις στάσεις καθηγητών Φυσικής Αγωγής για την Συμπερίληψη μαθητών με αναπηρίες, η τρίτη την πρόθεση συμπεριφοράς τους για τη συμπερίληψη των μαθητών αυτών, η τέταρτη τον αντιλαμβανόμενο έλεγχο συμπεριφοράς των καθηγητών Φυσικής Αγωγής για τη συμπερίληψη μαθητών με αναπηρίες, η πέμπτη την επίδραση των σημαντικών άλλων στους καθηγητές Φυσικής Αγωγής για τη συμπερίληψη παιδιών με αναπηρίες και η έκτη και τελευταία ενότητα το πρόγραμμα κολύμβησης για μαθητές με αναπηρία. Όλες οι ενότητες αποτελούνταν από ερωτήσεις κλειστού τύπου οι οποίες διατυπώνονται απλά με σαφή και κατανοητό τρόπο. Στην έρευνα μας συμμετείχαν 113 καθηγητές φυσικές αγωγής που εργάζονται σε δημοτικά σχολεία της χώρας. Λόγω της κατάστασης που είχε διαμορφωθεί στα πλαίσια της πανδημίας και για να διασφαλιστεί η δημόσια υγεία, επιλέξαμε τη διαδικτυακή έρευνα η οποία ωστόσο προσφέρει στους ερευνητές περιορισμό κόστους και κέρδος χρόνου. Η διαδικασία διανομής και συμπλήρωσης των ερωτηματολογίων είχε διάρκεια δυο μηνών. Τα στοιχεία που συλλέχθηκαν ομαδοποιήθηκαν και πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση με τη βοήθεια τους προγράμματος SPSS. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως οι καθηγητές Φυσικής Αγωγής φαίνεται να τηρούν μια θετική στάση απέναντι στην συμπερίληψη παιδιών με αναπηρία. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθότι η δική τους στάση επηρεάζει άμεσα και την εξέλιξη των μαθητών. Ένα σημαντικό επίσης εύρημα της παρούσας μελέτης είναι πως το στενό περιβάλλον των εκπαιδευτικών, το οποίο παίζει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση της στάσης και των αντιλήψεων γενικότερα των καθηγητών Φυσικής Αγωγής, εμφανίστηκε θετικό στη συμπερίληψη μαθητών με αναπηρίες. Το εύρημα αυτό έρχεται να προσθέσει σημαντικά στοιχεία στην ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία, καθώς υπάρχει έλλειψη μελετών πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ιδιαίτερα ευεργετικά τα προγράμματα κολύμβησης για μαθητές με αναπηρίες. Μέσα από τη διδασκαλία κατάλληλων δραστηριοτήτων οι μαθητές με αναπηρία μπορούν να μάθουν όχι μόνο να κολυμπούν, αλλά και να αναπτύξουν κι άλλες δεξιότητες που έχουν να κάνουν με το πνευματικό, ψυχικό και κοινωνικό τους επίπεδο. Στο μέλλον η έρευνα θα μπορούσε να επεκταθεί και στους γονείς των μαθητών των παιδιών με αναπηρία, καταγράφοντας και τις δικές τους απόψεις σχετικά με τα προγράμματα κολύμβησης στην εκπαίδευση των παιδιών τους. Έτσι μπορούμε να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με το πόσο μπορεί να συμβάλλει ένα πρόγραμμα κολύμβησης στην ανάπτυξη του παιδιού με αναπηρίες.
Evaluation of Swimming programs regarding the inclusion of students with disabilities by Physical Education teachers in primary schools
Keywords: Φυσική αγωγή για παιδιά με ειδικές ανάγκες; Φυσική αγωγή και εκπαίδευση - Μελέτη και διδασκαλία (Πρωτοβάθμια); Άτομα με ειδικές ανάγκες - Ενσωμάτωση; Κολύμβηση για άτομα με ειδικές ανάγκες; Ασκήσεις στο νερό - Απόψεις υγείας; Ασκήσεις στο νερό - Θεραπευτική χρήση; Physical education for children with disabilities; Physical education and training - Study and teaching (Elementary); Integration of people with disabilities; Swimming for people with disabilities; Aquatic exercises - Health aspects; Aquatic exercises - Therapeutic use; Συμπερίληψη; Κολύμβηση; Αναπηρίες; Εκπαίδευση; Πρωτοβάθμια; Φυσική; Αγωγή; Inclusion; Swimming; Disabilities; Education; Primary; Physical; Education