Η Επίδραση της Συναισθηματικής Νοημοσύνης στις Στάσεις, Αντιλήψεις και Ανησυχίες Των Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής για τη Συμπεριληπτική Εκπαίδευση. - Ανδρίτσου, Παρασκευή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2024)
Στην σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία και πράξη, η συμπερίληψη αποτελεί προϋπόθεση για την καταπολέμηση των ανισοτήτων, των διακρίσεων και τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών. Ωστόσο η επιτυχής εφαρμογή συμπεριληπτικών πρακτικών δεν αποτελεί αυτονόητη κατάκτηση καθώς οι εκπαιδευτικοί συχνά είναι επιφυλακτικοί και απρόθυμοι να διδάξουν μαθητές με αναπηρία, ιδιαίτερα όταν αυτοί έχουν νοητικές, συναισθηματικές και συμπεριφορικές διαταραχές. Όταν μάλιστα το διδακτικό αντικείμενο είναι η φυσική αγωγή όπου αντανακλώνται ευρύτερα ζητήματα ανισοτήτων όπως η έντονη ανταγωνιστικότητα, η αρρενωπότητα και η επιθετικότητα, η εξασφάλιση ενός συμπεριληπτικού περιβάλλοντος γίνεται ακόμη πιο σύνθετη. Κρίσιμο και αποφασιστικό παράγοντα για την επιτυχή εφαρμογή της συμπερίληψης διαδραματίζουν η συναισθηματική νοημοσύνη των εκπαιδευτικών αλλά και οι στάσεις, οι αντιλήψεις και οι ανησυχίες τους για τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και κοινωνική ενσωμάτωση. Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία, διερεύνησε τη σχέση μεταξύ της συναισθηματικής νοημοσύνης των εκπαιδευτικών φυσικής αγωγής με τις στάσεις, αντιλήψεις και ανησυχίες τους για τη συμπερίληψη μαθητών/τριών με αναπηρία. Η έρευνα διεξήχθη σε ένα δείγμα 200 εκπαιδευτικών φυσικής αγωγής που υπηρετούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Για τις ανάγκες της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν οι κλίμακες (α) Wong & Law Emotional Intelligence Scale –WLEIS (Wong & Law, 2002) και (β) The Sentiments, Attitudes and Concerns about Inclusive Education Scale Revised [SACIE-R]) (Loreman, Earle, Sharma & Forlin, 2011). Ο συντελεστής συσχέτισης Spearman αποκάλυψε μια αρνητική συσχέτιση των αρνητικών συναισθημάτων και των ανησυχιών των εκπαιδευτικών για τη συμπεριληπτική εκπαίδευση με τη συναισθηματική νοημοσύνη. Εκπαιδευτικοί με υψηλά επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης έχουν λιγότερες ανησυχίες σχετικά με την συμπερίληψη και τρέφουν λιγότερο αρνητικά συναισθήματα για τα άτομα με αναπηρία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το δημογραφικό και επαγγελματικό προφίλ των εκπαιδευτικών φυσικής αγωγής επηρεάζει καθοριστικά τόσο τη συναισθηματική τους νοημοσύνη όσο και τη διαμόρφωση στάσεων απέναντι στη συμπερίληψη. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες εκπαιδευτικοί, οι διδάσκοντες με πολυετή διδακτική εμπειρία, οι εκπαιδευτικοί με αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα και οι έχοντες εξειδικευμένες σπουδές στη ειδική αγωγή, εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης αλλά και θετικότερες στάσεις έναντι της συμπερίληψης. Αντίθετα, οι νεότεροι εκπαιδευτικοί, οι διδάσκοντες με βασικό τίτλο σπουδών, χωρίς επιμόρφωση στην ΕΑΕ εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ανησυχιών αναφορικά με την επιτυχία των συμπεριληπτικών πρακτικών που υιοθετούν. Τέλος, η πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση έδειξε ότι οι εξειδικευμένες σπουδές αλλά και η επιμόρφωση στην ειδική αγωγή αποτελούν σημαντικό προβλεπτικό παράγοντα για τη διαμόρφωση θετικών συναισθημάτων έναντι της συμπερίληψης, αλλά και τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών για επιτυχείς συμπεριληπτικές πρακτικές.
The Impact of Emotional Intelligence on Teachers' Attitudes, Perceptions and Concerns about Inclusive Education
Keywords: Συναισθηματική νοημοσύνη - Μελέτη και διδασκαλία; Φυσική αγωγή για άτομα με ειδικές ανάγκες; Προσωπικότητα, Ανάπτυξή της; Ψυχική υγεία - Μελέτη και διδασκαλία; Ειδική εκπαίδευση; Συναισθήματα και νόηση; Ενταξιακή εκπαίδευση; Ενσωμάτωση στην εκπαίδευση; Emotional intelligence - Study and teaching; Physical education for people with disabilities; Personality development; Mental health - Study and teaching; Special education; Emotions and cognition; Inclusive education; Mainstreaming in education; Συναισθηματική νοημοσύνη; Στάσεις/ανησυχίες εκπαιδευτικών; Συμπερίληψη; Αναπηρία; Emotional intelligence; Educators’ attitudes /concerns; Inclusion; Disability