Αναβιώνοντας το παρελθόν: Ψηφιακή εφαρμογή της Προκήρυξης της Μεσσηνιακής Συγκλήτου "Προειδοποίησις προς τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς". - Βυτινάρου, Ελένη Γερασιμούλα (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2025)
Η «προειδοποίησις προς τας ευρωπαϊκάς αυλάς», αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά πολιτικά και διπλωματικά ιστορικά τεκμήρια της Ελληνικής Επανάστασης, διότι αποτυπώνεται με επισημότητα για πρώτη φορά η απόφαση των επαναστημένων Ελλήνων να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό, καθώς και να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους ενώπιων της διεθνούς κοινότητας. Το έγγραφο αυτό, το οποίο υπογράφεται από τον Πέτρο Μαυρομιχάλη, συνιστά , επιπροσθέτως, και μία πρώιμη μορφή πολιτικής διακήρυξης και ενσυνείδητης ένταξης της Επανάστασης στον ευρωπαϊκό διάλογο περί εθνικής αυτοδιάθεσης και κυριαρχίας. Αξίζει να σημειωθεί, πως παρότι η ιστορική και συμβολική του αξία είναι αδιαμφισβήτητη, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο στο ευρύ κοινό και ελάχιστα αξιοποιημένο στο μουσειακό και εκπαιδευτικό περιβάλλον. Η ψηφιοποίηση όπως και η ψηφιακή αναπαράσταση ιστορικών τεκμηρίων είναι πλέον στην εποχή μας στο προσκήνιο, ειδικά στη σύγχρονη μουσειακή και εκπαιδευτική πρακτική, για τον λόγο ότι επιτρέπουν την προσέγγιση της πολιτιστικής κληρονομιάς με νέα, βιωματικά μέσα. Η διαδραστικότητα, η αφήγηση και η πολυαισθητηριακή εμπλοκή, όντας στις ψηφιακές εφαρμογές, καθιστούν δυνατή τη δημιουργία «ζωντανών» αφηγήσεων, ενισχύοντας τη μνήμη, την ταύτιση και την κατανόηση ιστορικών γεγονότων απο σύγχρονους χρήστες. Επομένως, στα πλαίσια της παρούσης εργασίας αξιοποιούνται τεχνολογίες HTML, CSS3 και JavaScript για την δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής, η οποία αποσκοπεί στην ανάδειξη και διατήρηση της ιστορικής Προκήρυξης, μέσα από μία αφηγηματική, αισθητικά ελκυστική και λειτουργικά αυτόνομη προσέγγιση. Στην εφαρμογή, όπως θα φανεί και παρακάτω, διατίθεται εφέ γραφομηχανής (typewriter effect), ηχητική αφήγηση –ηχογραφημένη, όπου η ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από τον Ηλιουπολίτη δημότη και ηθοποιό Γιώργο Σίσκο-, και αισθητική παλαιωμένου εγγράφου, δημιουργώντας μία μοναδική, πολυαισθητηριακή εμπειρία στον χρήστη. Σχεδιάστηκε με τον συγκεκριμένο τρόπο, ώστε να υποστηρίζει τη χρήση σε εκθεσιακό περιβάλλον (π.χ μουσεία, σε ιστορικές εκθέσεις), μέσω σταθερής εγκατάστασης (σε οθόνες με μορφή βίντεο), ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει την αυτόνομη προβολή και σε φορητές συσκευές (π.χ μέσω QR Κώδικα), είτε και ως διαδικτυακή εφαρμογή. Συνεπώς, το έργο αυτό, συνοδεύεται α) από ερμηνευτική ανάλυση του ιστορικού περιεχομένου, β) από τεχνική τεκμηρίωση, γ) από συγκριτική επισκόπηση διεθνών πρακτικών παρουσίασης διακηρύξεων ανεξαρτησίας σε ψηφιακά περιβάλλοντα, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, την Ουγγαρία, την Νότια Αφρική, την Ινδία κλπ. Η πρωτοτυπία της παρούσας παρέμβασης έγκειται στην εστίαση σ’ ένα λιγότερο προβεβλημένο ιστορικό τεκμηριο, στη χρήση σύγχρονων εργαλείων αφήγησης, όπως και στην πρόταση ενός βιωματικού και συναισθηματικά εμπλεκόμενου τρόπου διδασκαλίας και ψηφιακής αναπαράστασης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από αυτό το έργο, αναδεικνύεται ακόμη και η δυνατότητα σύνδεσης της ψηφιακής τεχνολογίας με την ιστορική μνήμη και την μουσειακή παιδαγωγική, συμβάλλοντας στην επανερμηνεία του παρελθόντος μέσα από το πρίσμα του παρόντος.
Keywords: Ελλάδα -- Ιστορία -- Αγώνας για την Ανεξαρτησία, 1821-1829 -- Πηγές; Διπλωματία -- Ιστορία -- Ελλάδα -- 19ος αιώνας; Πολιτιστική κληρονομιά -- Ψηφιοποίηση; Πολιτιστική κληρονομιά -- Προστασία -- Τεχνολογικές καινοτομίες; Ψηφιακή διατήρηση; Ιστορική διατήρηση -- Τεχνολογικές καινοτομίες; Καλαμάτα; Ελληνική Επανάσταση; Πέτρος Μαυρομιχάλης; Προειδοποίησις εις τας ευρωπαϊκάς αυλάς; Ψηφιακή Πολιτιστική Κληρονομιά; Kalamata; Greek Revolution; Petros Mauromichalis; Warning to the European Courts; Digital Cultural Heritage