Η διαχείριση της αλλαγής στη δημόσια διοίκηση. Η περίπτωση του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων

Abstract

Το ζήτημα της εισαγωγής και εφαρμογής μιας σειράς από οργανωσιακές αλλαγές που μπορεί να λαμβάνουν χώρα εντός ενός οργανισμού, ιδιωτικού ή δημόσιου, έχει χαρακτήρα πολύπλευρο και συνεχώς μεταβαλλόμενο, συνέπεια των συνεχών και διαφορετικών συνθηκών και παραγόντων που μπορεί να υπεισέρχονται στον τρόπο της διαχείρισης αυτών ακριβώς των μεταβολών (Βακόλα Μ., Νικολάου Ι., 2012). Μέσα από την επιτυχημένη εισαγωγή και εφαρμογή των κατάλληλων και απαιτούμενων αλλαγών σε επίπεδο οργανωσιακό, ο φορέας στον οποίο αυτές οι μεταβολές συντελούνται αποκτάει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μιας και αφενός βελτιώνεται το παρεχόμενο προίόν ή υπηρεσία του και αφετέρου, οι συναλλασσόμενοι με τον οργανισμό αυτό λαμβάνουν υψηλότερο βαθμό ικανοποίησης και πιο ποιοτικό προϊόν – υπηρεσία. Στην παρούσα εργασία, επιλέχθηκε το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ώστε να απεικονισθούν και να αξιολογηθούν, οι οργανωσιακές αλλαγές που συντελέστηκαν τα τελευταία έτη και οι οποίες επέφεραν μια σειρά από μεταβολές, τόσο στον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης του ανθρώπινου δυναμικού, όσο και στο σύνολο των διαδικασιών που υλοποιούνται. Η εργασία συνολικά αποτελείται από πέντε (5) κεφάλαια, με το πρώτο εξ αυτών να περιλαμβάνει τη διατύπωση στοιχείων αναφορικά με την έννοια της οργανωσιακής αλλαγής, όπως αυτή αποδίδεται, μέσα από ένα πλήθος παραμέτρων. Στο κεφάλαιο αυτό δίνεται ο ορισμός της οργανωσιακής αλλαγής, ενώ παράλληλα παρατίθενται οι αιτίες που την προκαλούν, οι κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται, τα στάδια υλοποίησης, αλλά και οι στρατηγικές μέσω των οποίων μπορεί να αναπτυχθεί μια οργανωσιακή αλλαγή. Επίσης, αναλύεται η σχέση που υπάρχει ανάμεσα, στην οργανωσιακή αλλαγή και στους εργαζόμενους ή τη Διοίκηση του φορέα. Το δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας εξετάζει τις αιτίες που προκαλούν τις οργανωσιακές αλλαγές, στη Δημόσια Διοίκηση, το πλαίσιο δράσης που διαμορφώνεται, αλλά και τους εσωτερικούς και εξωτερικούς καταλύτες που οδηγούν προς την κατάσταση αυτή. Παράλληλα, σε αυτό το κεφάλαιο οριοθετούνται και οι στόχοι προς επίτευξη που τίθενται, προκειμένου να εισαχθούν σε έναν φορέα οι απαιτούμενες οργανωσιακές αλλαγές. Το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας περιλαμβάνει την εξέταση τριών περιπτώσεων σε χώρες του εξωτερικού, όπου υπήρξε η εφαρμογή μιας σειράς από οργανωσιακές αλλαγές, με στόχο τη βελτίωση των διαδικασιών και την παροχή ποιοτικότερων υπηρεσιών. Οι περιπτώσεις αυτές που εξετάσθηκαν είναι στην Ελλάδα (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους), και στην Ολλανδία (Υπουργείο Εργασίας). Το τέταρτο κεφάλαιο που εκπονήθηκε, αποτελεί και το πρακτικό τμήμα της εργασίας, με την εξέταση του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ενός φορέα με σημαντική δράση κυρίως σε επίπεδο συναλλαγής με δημόσιους φορείς. Παρατέθηκαν στοιχεία σχετικά με το ανθρώπινο δυναμικό του Ταμείου και με τις οργανωσιακές αλλαγές που συντελέστηκαν διαχρονικά σε αυτό, τόσο σε επίπεδο εργαζόμενων, όσο και σε επίπεδο διαδικασιών. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν δυο (2) σημαντικά εργαλεία, αυτό της ανάλυσης PEST και αυτό της ανάλυσης SWOT, ώστε να παρουσιασθεί με όσο το δυνατόν πληρέστερο τρόπο, η πραγματική σημερινή εικόνα του φορέα. Το τέταρτο αυτό κεφάλαιο ολοκληρώθηκε με την κριτική επισκόπηση που διενεργήθηκε και με τη συμβολή συνεντεύξεων που υλοποιήθηκαν με υψηλόβαθμα στελέχη του Ταμείου, ως προς αυτές τις οργανωσιακές αλλαγές που έγιναν, αλλά και ως προς τις όποιες μελλοντικές κινήσεις που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Η εργασία ολοκληρώθηκε με το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο, το οποίο περιλαμβάνει, τόσο τη διατύπωση των γενικών συμπερασμάτων από τα όσα μελετήθηκαν στο σύνολο της εργασίας, όσο και με τη καταγραφή και παρουσίαση προτάσεων, με χαρακτήρα πρακτικό, ορισμένες εκ των οποίων θα μπορούσαν να υλοποιηθούν για την περαιτέρω βελτίωση του συνόλου των παρεχόμενων υπηρεσιών του Ταμείου.