Οι μεταρρυθμίσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση "Ιωάννης Καποδίστριας" και "Καλλικράτης" η στάση του πολιτικού προσωπικού στο Νομό Μεσσηνίας

Abstract

Ο χώρος της αυτοδιοίκησης θεωρείται ιδανικός για την επίλυση των πρακτικών προβλημάτων της καθημερινότητας του πολίτη. Διαπιστώνουμε όμως ότι δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να αποκτήσουμε επιτελικό κράτος και μια ισχυρή αυτοδιοίκηση σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Επιπρόσθετα, διοίκηση και αυτοδιοίκηση δεν αποτελούν συνώνυμα της αξιοκρατίας και της αποτελεσματικότητας στη στελέχωση, την οργάνωση και τη λειτουργία. Με αυτή την εργασία προσπαθούμε να δώσουμε απάντηση στο γιατί συμβαίνει αυτό, μέσα από τη διερεύνηση του τι έγινε σε κάθε φάση που επιχειρήθηκαν αλλαγές στο κράτος και την αυτοδιοίκηση.

Η γνώση για το πώς γίνεται μια μεταρρύθμιση, ποιοι πρωταγωνιστούν σε κάθε φάση και πώς τελικά λαμβάνεται η ορθή, η ελλειμματική ή η λαθεμένη απόφαση είναι μια ολόκληρη διαδικασία που χρειάζεται περαιτέρω μελέτη. Το τι έγινε ή καλύτερα το τι δεν έγινε σε κάθε φάση και ποιοι πρωταγωνιστούσαν στην «αλλαγή» και στην «αντίσταση» κάθε φορά έχει τελικά ιδιαίτερη αξία και σημασία. Το να λες, δηλαδή, ότι έπρεπε να γίνει τότε εκείνο, κοιτώντας σήμερα από το παρατηρητήριο του τελικού αποτελέσματος, είναι εύκολο. Μπορούσε όμως να γίνει αυτό τότε; Και αν κάποιος το επιχειρούσε, ποιες θα ήταν οι συνέπειες;

Σε έναν χώρο όπως η αυτοδιοίκηση, που μετά το 1980 απέκτησε ουσιαστικά υπόσταση και άρχισε να ακολουθεί το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η διαδικασία συνένωσης των κοινοτήτων δεν καθυστέρησε τυχαία. Η μελέτη του πολιτικού κλίματος της κάθε εποχής δείχνει ότι τα πάντα καθορίζονται από τις κυρίαρχες συνθήκες σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Στην πρώτη φάση έγινε αυτό που μπορούσε, πολιτικά και κοινωνικά, να απορροφηθεί, γιʼ αυτό και υπήρξε η ανάγκη αμέσως μετά από το σχέδιο «Ιωάννης Καποδίστριας» να περάσουμε σε νέο κύμα συνενώσεων με τον «Καλλικράτη» και ενδεχομένως, το αμέσως επόμενο διάστημα, σε μια ακόμα μεταρρύθμιση, που μένει να δούμε αν θα έχει διορθωτικό ή άλλο χαρακτήρα.

Στην εργασία αυτή μέσα από την παρακολούθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης στην αυτοδιοίκηση, όπως αυτή έχει καταγραφεί στον τοπικό τύπο της Μεσσηνίας, και την ανάλυση περιεχομένου των πρωτογενών δηλώσεων των πρωταγωνιστών, την περίοδο σχεδιασμού των προγραμμάτων «Ι. Καποδίστριας» και «Καλλικράτης», προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε τα αίτια που καθορίζουν τις πολιτικές συμπεριφορές, δυσκολεύουν και ακυρώνουν σε μεγάλο βαθμό τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στη χώρα. Οι πολιτικοί και οι πολιτικές αποτελούν τελικά καθρέφτισμα των κυριάρχων αντιλήψεων των πολιτών, οι οποίες διαμορφώνονται μέσα από μια διαδικασία πολύπλοκη και πολυεπίπεδη. Τίποτα δεν έχει μόνο μια ευθύγραμμη ανάγνωση και τίποτα δεν διαμορφώνεται χωρίς να υπάρχει αναφορά σε μια προγενέστερη κατάσταση. Το παρελθόν καθορίζει κάθε φορά το παρόν και διαμορφώνει μέσα από μια τεθλασμένη πορεία το μέλλον.