Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση στην Ελλάδα και ανάλυση της περίπτωση ΟΑΕΔ

Abstract

Στις αρχές του αιώνα μας, με την ραγδαία ανάπτυξη του Internet και τις δυνατότητες του, οι κυβερνήσεις συνειδητοποίησαν ότι το Διαδίκτυο (Internet), που είχε ήδη ενταχθεί ποικιλοτρόπως στον ιδιωτικό τομέα, θα μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί με ανάλογο τρόπο και από τα κράτος, με σκοπό την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών τόσο προς τους πολίτες όσο και προς τις επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, άρχισε να αναπτύσσεται ένα νέο μοντέλο δημόσιας διοίκησης, που ονομάστηκε Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (eGovernmernt). Σκοπός της παρούσης διπλωματικής εργασίας είναι να αποδώσει σε βάθος το περιεχόμενο του όρου «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση», να καταγράψει την υφιστάμενη κατάσταση στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο στον τομέα της πρωτοβουλίας για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση και να εξετάσει την περίπτωση του ΟΑΕΔ. Μέσα από την διερεύνηση των χαρακτηριστικών των ατόμων που χρησιμοποιούν τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΟΑΕΔ θα εξεταστούν οι παράγοντες που ενδέχεται να σχετίζονται με τη χρήση των υπηρεσιών του ΟΑΕΔ από τους πολίτες. Στην παρούσα έρευνα, χρησιμοποιήθηκε η απλή τυχαία δειγματοληψία και το σύνολο του δείγματος ήταν 100 άτομα (Ν=100). Από τα ευρήματα της έρευνας γίνεται προφανές ότι ο ΟΑΕΔ θα ήταν επιθυμητό να εστιάσει στην απλοποίηση των διαδικασιών γύρω από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες που παρέχει. Παράλληλα θα ήταν χρήσιμη η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, πιθανώς μέσα από ενημερωτικές ημερίδες, οδηγούς χρήσης ή αναλυτικά βίντεο. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να προσφέρει και στους πολίτες με λιγότερες τεχνολογικές δεξιότητες την ίδια εξυπηρέτηση και κατ’ επέκταση μεγαλύτερο βαθμό ικανοποίησης από τη χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Η εργασία είναι δομημένη σε πέντε κεφάλαια στα οποία αναλύεται το φάσμα της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.. Συγκεκριμένα στο πρώτο κεφάλαιο αναλύεται η έννοια της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, δηλαδή τι εννοούμε με τον όρο Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, ποια τα πλεονεκτήματα από την εφαρμογή της στην Δημόσια Διοίκηση, ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην ανάπτυξη της, και στο τέλος παρατίθενται μερικοί από τους πιο αποδεκτούς παγκόσμια ορισμούς. Στη συνέχεια περιγράφονται τα διαφορετικά είδη της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης καθώς και οι βασικές αρχές και στοιχεία που πρέπει να διέπουν την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση για την ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία των παρεχόμενων Υπηρεσιών της Διοίκησης μέσω των νέων τεχνολογιών. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εφαρμογή της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην Ελλάδα και αναλύεται η Εθνική Ψηφιακή Στρατηγικής για την ηλεκτρονική Διακυβέρνηση. Στην συνέχεια αναφέρονται ορισμένα από τα πιο σημαντικά Ολοκληρωμένα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της χώρας μας, αναλύεται ο δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αποτελεί εργαλείο στις σχετικές έρευνες της Ε.Ε. ώστε να κατανοήσουν βαθύτερα τη σχετική θέση μιας χώρας στη χρήση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται η πορεία της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και παρατίθενται ορισμένες από τις στρατηγικές και τα σχεδία δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πλήρη υλοποίηση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Πιο συγκεκριμένα παρουσιάζεται η Στρατηγική της Λισσαβονας, το Σχέδιο Δράσης e-europe, το Σχέδιο Δράσης e-europe 2002,το Σχέδιο Δράσης e-europe 2005, το Σχέδιο Δράσης i2010, το Eυρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης 2011-2015 και το Σχέδιο Δράσης για Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 2016-2020. Τέλος παρουσιάζονται κάποιες εφαρμογές και καλές πρακτικες που έχουν υιοθετηθεί από διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστρία, την Δανία και την Εσθονία. Στο τέταρτο κεφάλαιο εξετάζεται η περίπτωση του ΟΑΕΔ που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα Οργανισμού που έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης καθώς με την παροχή αυξημένων ηλεκτρονικών δυνατοτήτων στους ανέργους έχει μετασχηματιστεί από έναν δημόσιο γραφειοκρατικό οργανισμό επιδοματικής πολιτικής σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνική υπηρεσία Απασχόλησης. Εξετάζουμε το ευρύ φάσμα δράσεων και προγραμμάτων που υλοποιεί ο Οργανισμός στην προσπάθεια του για μείωση της ανεργίας και αύξηση της απασχόλησης, την εξέλιξη του Οργανισμού τα τελευταία χρόνια, τον ρόλο του καθώς και την διοικητική Οργάνωση και διάρθρωση του ΟΑΕΔ. Στο πέμπτο κεφάλαιο αρχικά αναλύουμε την μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την διεξαγωγή της έρευνας. Στην συνέχεια και με σκοπό να σκιαγραφηθεί το προφίλ των ατόμων που χρησιμοποιούν τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΟΑΕΔ μελετήθηκαν μια σειρά από παράγοντες που ενδέχεται να σχετίζονται με τη χρήση των υπηρεσιών του ΟΑΕΔ από τους πολίτες. Τέλος παρουσιάζονται τα ευρήματα της παρούσας έρευνας καθώς επίσης και προτάσεις για μελλοντική έρευνα.