Ο ρόλος των μεταναστών στην ελληνική αγορά εργασίας

Abstract

Η μετανάστευση (migration) αποτελεί μια περίπλοκη και σύνθετη διαδικασία σε παγκόσμιο επίπεδο και σίγουρα είτε οργανωμένη είτε όχι, δεν αποτελεί ένα καινούργιο κεφάλαιο στην ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών. Σε παγκόσμιο επίπεδο η μετανάστευση αλλάξει και διαμορφώνει τα δεδομένα της κοινωνίας και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον κοινωνικό αποκλεισμό και με φαινόμενα ρατσισμού και περιθωριοποίησης, με τα οποία έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι οι μετανάστες. Η διαχείριση του φαινομένου της μετανάστευσης αντανακλά τις πολιτικές των χωρών υποδοχής, ενώ η ενσωμάτωση των μεταναστών στην χώρα υποδοχής αποτελεί ζήτημα διερεύνησης. Η ένταξη του μετανάστη στην αγορά εργασίας της χώρας υποδοχής θεωρείται ίσως ο κυριότερος παράγοντας κοινωνικής ένταξης. Η πραγματικότητα όσον αφορά την Ελλάδα είναι ότι τα τελευταία χρόνια δέχεται ένα μεγάλο αριθμό μεταναστών. Η Ελλάδα από χώρα αποστολής μεταναστών έχει καταστεί πλέον χώρα υποδοχής μεταναστευτικού δυναμικού. Οι οικονομικοί μετανάστες αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού που ζει στην χώρα και υποστηρίζει την ελληνική οικονομία. Οι κύριες αφορμές της μεταναστευτικής εισροής στον ελλαδικό χώρο είναι η γεωγραφική της θέση, η συμμετοχή της στην Ε.Ε., η σχετικά χαλαρή πολιτική της απέναντι στους αλλοδαπούς, η παγκοσμιοποίηση καθώς και η πολιτική αστάθεια των χωρών της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Η ελληνική οικονομία διέρχεται την τελευταία δεκαετία μια έντονη περίοδο κρίσης. Με την παρουσία σημαντικού αριθμού μεταναστών στη χώρα η κοινή γνώμη δυσανασχετεί και φαίνεται να υπερισχύει η άποψη σύμφωνα με την οποία η απασχόληση μεταναστών αφαιρεί από τους ημεδαπούς δυνατότητες εξεύρεσης θέσεων εργασίας, κάτι το οποίο όμως όπως θα δούμε και στη συνέχεια της εργασίας δεν ευσταθεί. Η ύπαρξη μεταναστευτικού δυναμικού συνιστά παράγοντα σταθεροποίησης του οικονομικού συστήματος της χώρας καθώς ταυτόχρονα αποτελούν σημείο τριβής για την πολιτική, τα εργασιακά θέματα και την εικόνα των πόλεων. Οι εθνικότητες και το σύνολο των μεταναστών αρκούν για να χαρακτηρισθεί η σύγχρονη ελληνική κοινωνία ως πολυπολιτισμική.