Το βίωμα της διπλής διάκρισης: Η περίπτωση των γυναικών με αναπηρία στην εργασία και την εκπαίδευση

Abstract

Το θέμα που πραγματεύεται η παρούσα εργασία επιλέχθηκε με σκοπό την ανάδειξη των διακρίσεων που υφίστανται έως και σήμερα τα άτομα με αναπηρία και οι γυναίκες και πώς αυτές πολλαπλασιάζονται στην περίπτωση των γυναικών με αναπηρία. Για την ανάλυση του θέματος κρίθηκε απαραίτητο να συμπεριληφθεί μια περιορισμένη αναφορά στις κοινωνικές διακρίσεις και να γίνει μια προσπάθεια αποσαφήνισης των όρων «άτομα με αναπηρία» (ΑμεΑ) και «φύλο». Στην εργασία πραγματοποιείται σύντομη ιστορική αναδρομή του αναπηρικού και του γυναικείου κινήματος και διατυπώνονται επιγραμματικά οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν, αλλά και οι νομοθετικές ρυθμίσεις σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εγχώριο επίπεδο, που στοχεύουν στην εξάλειψη των ζητημάτων που προκύπτουν στην ένταξη των ΑμεΑ και των γυναικών στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην εργασία. Ακόμα, πραγματοποιείται αναφορά στους παράγοντες που επηρεάζουν την περιθωριοποίηση των ατόμων με αναπηρία και των γυναικών και αναλύεται ο κοινωνικός αποκλεισμός που υφίστανται και οι βασικές προϋποθέσεις που συμβάλλουν στην άρση αυτού του αποκλεισμού. Κατόπιν, αναλύεται το φαινόμενο της διπλής διάκρισης που υφίστανται οι γυναίκες με αναπηρία και εξετάζεται αρχικά η διάκριση σε σχέση με τους άντρες με αναπηρία και στη συνέχεια σε σχέση με τις γυναίκες χωρίς αναπηρία, στην εκπαίδευση και στην εργασία. Τα βασικά ερωτήματα τα οποία γίνεται προσπάθεια να απαντηθούν μέσω της παρούσας έρευνας είναι τα εξής: α) Πώς γίνεται αντιληπτή από τις ίδιες τις γυναίκες με αναπηρία η διπλή διάκριση λόγω της αναπηρίας και του φύλου τους στην εκπαίδευση και στην εργασία; β) Πώς διαχειρίζονται οι γυναίκες με αναπηρία τη διπλή διάκριση που υφίστανται στην εκπαίδευση και στην εργασία; Συμπερασματικά, κατόπιν μελέτης των στοιχείων της έρευνας που πραγματοποιήθηκε, είναι εμφανές ότι οι διακρίσεις απέναντι στα άτομα με αναπηρία και στις γυναίκες, συνεχίζουν να υφίστανται παρόλες τις προσπάθειες εξάλειψής τους. Καθίσταται επίσης σαφές ότι οι γυναίκες με αναπηρία βιώνουν πιο έντονα τη διάκριση λόγω της αναπηρίας τους, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα τραυματικά, έτσι ώστε το βίωμα της διάκρισης λόγω του φύλου τους να υπερκαλύπτεται ή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εκμηδενίζεται.