Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος των "Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ)" στην Ελλάδα και η σχέση του με τις Ευρωπαϊκές πολιτικές για την κοινωνική συμπερίληψη

Abstract

Η εκπαίδευση ενός ατόμου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες ανάπτυξής του ως παιδί αλλά και της κοινωνικής του θέσης αργότερα στην ενήλικη ζωή του. Η μη συμμετοχή του στην εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί να μετατραπεί σε σχολική και κοινωνική αποτυχία και να καταλήξει στον κοινωνικό αποκλεισμό. Το πρόβλημα της σχολικής αποτυχίας και εγκατάλειψης, με όποιο τρόπο και να γίνεται αντιληπτό, είτε ως κοινωνικό είτε ως εκπαιδευτικό φαινόμενο, είναι πολύπλοκο και σύνθετο. Τόσο οι αιτίες που το προκαλούν όσο και οι επιπτώσεις του κυμαίνονται σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Οι εκπαιδευτικές ανισότητες, ως παράγοντες κοινωνικού αποκλεισμού, αναιρούν ένα από τα βασικά κοινωνικά δικαιώματα, το δικαίωμα στην εκπαίδευση και γίνονται παράγοντες επιβάρυνσης των ήδη μειονεκτούντων μαθητών. Ένα είδος εκπαίδευσης του οποίου κυρίαρχος στόχος είναι η θετική προσέγγιση της διαφορετικότητας, η μείωση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων, η προαγωγή της δημοκρατίας, της ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, είναι η συμπεριληπτική εκπαίδευση. Αντιπροσωπευτικό δείγμα της προσπάθειας ανάπτυξης ενός πλαισίου που να πραγματώνει τις βασικές αρχές της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι το πρόγραμμα των Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) το οποίο και λειτούργησε πιλοτικά από το 2010. Στην εργασία αυτή, σε μια σφαιρική μελέτη/ προσέγγιση του προγράμματος των ΖΕΠ, ερμηνεύονται η νοηματοδότηση του προγράμματος από τους συμμετέχοντες και οι σκοποί του. Εξετάζονται, επίσης, τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν, δίνοντας έμφαση στις νέες γνώσεις που προωθήθηκαν και υιοθετήθηκαν από τους εμπλεκόμενους.