Βιώσιμη αστική κινητικότητα - μελέτη περίπτωσης : Δήμος Καλαμάτας

Abstract

Η Παγκόσμια Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης το 1987, αν και δεν ήταν το πρώτο έγγραφο πολιτικής που σχετίζεται με τη βιωσιμότητα, οδήγησε στην ανάπτυξη του ευρύτερα αποδεκτού ορισμού της βιώσιμης ανάπτυξης. Σήμερα, σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα και παρά τον μεγάλο αριθμό σχετικών ερευνών που πραγματοποιήθηκαν, πολλές πόλεις στον κόσμο εξακολουθούν να παρουσιάζουν κακές συνθήκες όσον αφορά τη βιωσιμότητα και αντιμετωπίζουν έντονα περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Σύμφωνα με μελέτες, ένα μεγάλο ποσοστό των προαναφερθέντων προβλημάτων είτε απορρέουν άμεσα, είτε συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τη λειτουργία του συστήματος μεταφορών της πόλης: γεγονός που υπογραμμίζει την εμφάνιση βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η εφαρμογή Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας αποτελεί ένα εργαλείο μείωσης των αρνητικών συνεπειών των συστημάτων μεταφορών τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής εργασίας είναι η διερεύνηση των απόψεων των πολιτών του Δήμου Καλαμάτας για τις συνθήκες χρήσης του συστήματος μεταφορών, τη χρήση οχημάτων μετακίνησης καθώς και ποδηλάτου, δημόσιων συγκοινωνιών και πεζής μετακίνησής στην πόλη τους, ενώ παράλληλα διερευνάται η άποψή τους σχετικά με το εάν πιστεύουν ότι θα βοηθούσε την πόλη της Καλαμάτας η εφαρμογή ενός Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ). Στην παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε πρωτογενής ποσοτική έρευνα με τη χρήση ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, το οποίο συμπληρώθηκε από 148 πολίτες του Δήμου Καλαμάτας. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν επεξεργάστηκαν και αναλύθηκαν με τη χρήση του στατιστικού προγράμματος SPSS. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι πολίτες της Καλαμάτας θεωρούν την εξυπηρέτηση του συστήματος μεταφορών μέτρια. Τα σοβαρότερα προβλήματα αναδείχθηκαν οι συνθήκες στάθμευσης, η εξυπηρέτηση των ΑμεΑ και ΑΜΚ, η ποιότητα του οδοστρώματος και η οδηγική συμπεριφορά. Το μεγαλύτερο ποσοστό των συμμετεχόντων κάνει χρήση ποδηλάτου σε χαμηλό έως μέτριο βαθμό. Τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν σύμφωνα με τους συμμετέχοντες προκειμένου να αυξηθεί η χρήση ποδηλάτου είναι η οδηγική συμπεριφορά των οδηγών των οχημάτων, η δημιουργία εκτενούς ολοκληρωμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων, η βελτίωση της διεπαφής με το οδικό δίκτυο, η μείωση των ταχυτήτων κυκλοφορίας οχημάτων και η μετατροπή οδών σε ήπιας κυκλοφορίας. Όσον αφορά στα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν σύμφωνα με τους συμμετέχοντες προκειμένου να βελτιωθεί το σύστημα Δημοσίων Συγκοινωνιών είναι η βελτίωση της εξυπηρέτησης των ΑμεΑ και ΑΜΚ, η βελτίωση της πληροφόρησης του επιβατικού κοινού και η βελτίωση του τρόπου προμήθειας των εισιτηρίων. Τέλος προκειμένου να αναπτυχθούν οι υποδομές πεζής μετακίνησης σύμφωνα με τους συμμετέχοντες θα πρέπει να βελτιωθεί η εξυπηρέτηση ΑμεΑ και ΑΜΚ, η οδηγική συμπεριφορά των οδηγών οχημάτων, η απομάκρυνση εμποδίων από πεζοδρόμια και υφιστάμενους πεζοδρόμους, η βελτίωση/ αποκατάσταση πλακοστρώσεων σε πεζοδρόμια και πεζοδρόμους, η βελτίωση του φωτισμού, η αστυνόμευση και απομάκρυνση παράνομης στάθμευσης πάνω στο πεζοδρόμιο, παραβίαση πεζοδρόμων, κλπ και η δημιουργία διαβάσεων πεζών. Τέλος σύμφωνα με τη γενικότερη άποψη των πολιτών της πόλης της Καλαμάτας η εφαρμογή ενός ΣΒΑΚ συνιστά μία ικανοποιητική λύση για την ανάπτυξη της πόλης τους. Τέλος σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας αλλά και της δευτερογενούς έρευνας καθώς και τη ανάλυσης SWOT η Καλαμάτα παρουσιάζει αρκετά ικανοποιητικά χαρακτηριστικά, έτσι ώστε να μπορούν να υλοποιηθούν οι πρωτοβουλίες βιώσιμης αστικής κινητικότητας.