Η δύσβατη ιστορική πορεία του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου (ΕΚΜ). Από τον Δυτικοευρωπαϊκό Διαφωτισμό (Γαλλική επανάσταση) στον Νοτιοανατολικό αναχρονισμό.

Abstract

Η παρούσα εργασία διαπραγματεύεται την εμφάνιση και εξέλιξη του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Μοντέλου (ΕΚΜ) ως μία ιστορικά προσδιορισμένη μορφή οργάνωσης του ευρωπαϊκού κοινωνικού χώρου. Παρουσιάζονται τα κύρια ιδεολογικά ρεύματα τα οποία εμφανίστηκαν κατά την νεωτερική εποχή και επέδρασαν στην διαπραγμάτευση των στοιχείων εκείνων που προσδιορίζουν την μετεξέλιξη των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου στα κοινωνικά δικαιώματα και στην δημιουργία των προϋποθέσεων για την εμφάνιση των πρώιμων κρατών ευημερίας. Προσδιορίζονται οι συνθήκες της εμφάνισης και εξέλιξης της αστικής τάξης στο πλαίσιο της εδραίωσης του οικονομικού φιλελευθερισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας ως μοντέλου διασφάλισης των πολιτικών δικαιωμάτων. Προσεγγίζονται, επίσης, οι ιδιαίτερες ιστορικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της Ελλάδας του μεσοπολέμου, οι οποίες οδήγησαν σε αναβολές και παλινδρομήσεις και δεν ευνόησαν τελικά την υιοθέτηση των θεμελιακών αξιών του ΕΚΜ από το ελληνικό κράτος. Το ΕΚΜ υπήρξε αποτέλεσμα μίας πορείας μεταρρυθμιστικών διαδικασιών προς την κατεύθυνση αναδιανεμητικών πρακτικών που συνδέονται με τις αξίες της κοινωνικής ενσωμάτωσης και της κοινωνικής ευημερίας. Πρόκειται για μία θεσμική κατοχύρωση της κοινωνικής προστασίας των πολιτών, της άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων και την επίτευξη της κοινωνικής αλληλεγγύης προς την επίτευξη συνθηκών κοινωνικής σταθερότητας. Η επιλεκτική εφαρμογή των αρχών του ΕΚΜ εξηγεί την απουσία του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα.