Μαζικά ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα ως εργαλείο διατήρησης πολιτιστικής κληρονομιάς

Abstract

Τα MOOCs πρωτοεμφανίστηκαν το 2008 και στον σύντομο βίο των 15 ετών έχουν συγκεντρώσει το ενδιαφέρον της εκπαιδευτικής κοινότητας, καθώς εκατομμύρια σπουδαστές από όλο τον κόσμο εγγράφονται σε αυτά και τα παρακολουθούν. Πρόκειται για διαδικτυακά μαθήματα με ελεύθερη πρόσβαση και χωρίς περιορισμό στον αριθμό των συμμετεχόντων σπουδαστών. Η μεγάλη συνεισφορά των MOOCs είναι ο εκδημοκρατισμός της γνώσης, καθώς πολίτες από όλο τον κόσμο μπορούν χωρίς κόστος και μετακίνηση να λάβουν επικαιροποιημένη πληροφόρηση και υψηλού επιπέδου εκπαίδευση από την άνεση της οικίας τους. Το εκπαιδευτικό υλικό υπό το καθεστώς της άδειας Common Creatives (cc) μπορεί να αποθηκευτεί, να επαναχρησιμοποιηθεί και να διαμοιραστεί ελεύθερα. Ανάμεσα στις πολλές υποκατηγορίες MOOCs διακρίνονται οι δύο βασικές κατηγορίες, cMOOCs και xMOOCs. Τα πρώτα βασίζονται στη θεωρία του Κοννεκτιβισμού και στην αλληλεπίδραση των εκπαιδευομένων. Τα δεύτερα έχουν επικρατήσει και στηρίζονται στη Γνωστική & Κονστρουκτιβιστική Θεωρία εκπαίδευσης. Τα MOOCs αποτελούν φορείς μη Τυπικής Εκπαίδευσης, καθώς η επιτυχής περάτωση τους δεν οδηγεί σε αναγνωρισμένο τίτλο σπουδών. Αυτός είναι ένας από τους λόγους, που σημειώνονται υψηλά ποσοστά μη ολοκλήρωσης του προγράμματος σπουδών, καθώς μόνο 7-13% περίπου των σπουδαστών το φέρουν εις πέρας. Τα MOOCs ως φορέας εκπαίδευσης με τεράστια απήχηση συνδράμουν τα μέγιστα στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του παγκόσμιου κοινού για τα έργα και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς (υλικής, άυλης και φυσικής). Η παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί πανανθρώπινο αγαθό και αφορά στην πολιτιστική ταυτότητα και τα ανθρώπινα πολιτιστικά δικαιώματα όλων των πολιτών του κόσμου ασχέτως επαγγελματικού προσανατολισμού ή ακαδημαϊκής εξειδίκευσης. Αποτελεί την ανθρώπινη ταυτότητα, μνήμη, γνώση και σοφία, που παραδίδεται από τις παλαιότερες γενεές στις νεότερες. Το MOOC «Ιθαγενείς Θρησκείες και Οικολογία» του Πανεπιστημίου Yale παραδίδεται από την πλατφόρμα Coursera. Αποτελεί αξιόλογο παράδειγμα MOOC για την διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς αναφέρεται στα δικαιώματα πολιτιστικής ταυτότητας των εγχώριων πληθυσμών του πλανήτη μας, στον επαναπατρισμό των υλικών κινητών έργων πολιτισμού, στην ιθαγενή γνώση, σοφία και κοσμοθεωρία και την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της σχέσης μας με τη Μητέρα Γη, αφουγκραζόμενοι τη σοφία, τις πεποιθήσεις και τις διδαχές χιλιάδων ετών, που παραδίδουν οι ιθαγενείς πληθυσμοί. Η αξιολόγηση με τη βοήθεια του ειδικού προτεινόμενου πλαισίου αξιολόγησης 17 κριτηρίων της εργασίας για MOOC πολιτισμού έδωσε θετική αποτίμηση για το εν λόγω MOOC, καθώς ενσωματώνει τις ίδιες τις τοπικές κοινότητες, τα μέλη και τους εκπροσώπους τους ως ενεργούς συμμέτοχους στην παραγωγή του εκπαιδευτικού υλικού. Μιλούν με την καρδιά τους.