Η νοηματοδότηση του έργου του εκπαιδευτικού και η σχέση της με την προώθηση δημοκρατικών πρακτικών και την καλλιέργεια της ιδιότητας του πολίτη σε σχολικούς οργανισμούς

Abstract

Σκοπός αυτής της έρευνας ήταν να διερευνηθεί η νοηματοδότηση του έργου του εκπαιδευτικού και η σχέση της με την προώθηση δημοκρατικών πρακτικών και την καλλιέργεια της ιδιότητας του πολίτη. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 162 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από διάφορες περιοχές της χώρας. Η έρευνα διεξήχθη με τη βοήθεια ερωτηματολογίων που σχεδιάστηκαν για το σκοπό αυτό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι με πολύ θετική τάση, οι εκπαιδευτικοί αποδίδουν νόημα στο έργο τους μέσα στον σχολικό οργανισμό. Το πιο ισχυρό νόημα για το έργο των εκπαιδευτικών, αποτελούν ο κοινωνικός ρόλο που επιτελούν στο σχολείο και η αφοσίωση που δείχνουν στο εκπαιδευτικό τους έργο. Ο τρόπος νοηματοδότησης της εργασίας τους, επηρεάζεται από την υπερηφάνεια για το εκπαιδευτικό τους έργο, την ικανοποίηση από την εργασία, τις σχέσεις με τους συναδέλφους, την προθυμία να προσφέρουν ακόμα και χωρίς αμοιβή και το θετικό και φιλικό κλίμα στο σχολείο. Τα δημογραφικά στοιχεία (φύλο, ηλικία, προϋπηρεσία στο σχολείο) υπάρχει ένδειξη ότι διαφοροποιούν τους παράγοντες. Από τα αποτελέσματα αναδύθηκε ισχυρή θετική τάση, όσον αφορά σε θέματα συμμετοχής των εκπαιδευτικών σε δημοκρατικές διαδικασίες και διεργασίες άρσης ανισοτήτων και υποστήριξης της ιδιότητας του πολίτη. Οι εκπαιδευτικοί συμμετέχουν σε πολύ υψηλό βαθμό σε διαδικασίες λήψης απόφασης που σχετίζονται και με τα διοικητικά θέματα του σχολικού οργανισμού και με θέματα των μαθητών και των ιδίων. Η έρευνα ανάδειξε ότι σε μεγάλο βαθμό, στον σχολικό οργανισμό εφαρμόζονται δράσεις, διαδικασίες και πρακτικές προώθησης των δημοκρατικών αξιών. Την ίδια θετική τάση, παρουσιάζουν η ανάπτυξη διεργασιών άρσης ανισοτήτων και υποστήριξης της ιδιότητας του πολίτη. Η σύνδεση του σχολείου με το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, παρουσιάζει υψηλές τιμές νοηματοδότησης, τόσο από την πλευρά των εκπαιδευτικών, όσο και από την πλευρά του σχολικού ηγέτη. Ως το πιο σημαντικό και θετικό στοιχείο της δουλειάς των εκπαιδευτικών, αναδύεται η διδασκαλία - η φύση της δουλειάς τους. Οι εκπαιδευτικοί συμφωνούν στην άποψη, ότι το πιο σημαντικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή στο σχολείο, αναφορικά με το σχεδιασμό δραστηριοτήτων σε θέματα προώθησης κοινωνικής δικαιοσύνης και ιδιότητας του πολίτη, αποτελεί η έλλειψη κουλτούρας συνεργασίας με έμφαση σε αυτά τα θέματα. Αναφορικά με το σχεδιασμό δραστηριοτήτων σε θέματα προώθησης κοινωνικής δικαιοσύνης και ιδιότητας του πολίτη και το αναλυτικό πρόγραμμα, οι εκπαιδευτικοί ανέδειξαν ότι μέσα από το αναλυτικό πρόγραμμα, δεν δίνεται η δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να δράσει πέρα από τον τυπικό ρόλο του. Από την μελέτη των δεδομένων, διαφαίνεται ισχυρή συσχέτιση της νοηματοδότησης, του έργου του εκπαιδευτικού με την προώθηση δημοκρατικών πρακτικών και την καλλιέργεια της ιδιότητας του πολίτη σε σχολικούς οργανισμούς.