"Η συμβολή του Έντεχνου Συλλογισμού (Artful Thinking) με χρήση δραματικών τεχνικών στην κοινωνικό - συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών προσχολικής ηλικίας". Μία έρευνα δράσης στο Νηπιαγωγείο.

Abstract

Η θεματική της εργασίας αφορά στη διερεύνηση της ανάπτυξης του κοινωνικού και συναισθηματικού δυναμικού των παιδιών προσχολικής ηλικίας διαμέσου του έντεχνου συλλογισμού - artful thinking με χρήση ποικίλων δραματικών τεχνικών. Για τον λόγο αυτό σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν 15 90λέπτα προγράμματα δραματικής τέχνης σε μία μεικτή ομάδα 22 παιδιών νηπιαγωγείου του δήμου Ναυπλίου αξιοποιώντας τις δύο σύγχρονες, καινοτόμες, συνεργατικές, παιδαγωγικές προτάσεις κι επιτρέποντας ταξίδια φαντασίας και δημιουργίας. Η προαγωγή της ελεύθερης έκφρασης και ανταλλαγής σκέψεων και συναισθημάτων, του αυθορμητισμού και της ψυχικής εκτόνωσης, της αλληλοαποδοχής κι ενσυναίσθησης, της κοινωνικοποίησης και συνεργασίας, της μάθησης μέσω της δράσης και της εμπειρίας αποτέλεσε βασική επιδίωξη των θεατροπαιδαγωγικών παρεμβάσεων. Η χρησιμότητα τέτοιου είδους διαδικασιών παρέμβασης, διερεύνησης κι ανάλυσης, εστιάζοντας στην κοινωνική επάρκεια και συναισθηματική ικανότητα των μικρών παιδιών και στη δυναμική των σχέσεων εντός του σχολείου, έγκειται, επιπλέον, στον πρώιμο εντοπισμό, έλεγχο, ή και πρόληψη, προβληματικών συμπεριφορών, αναπτυξιακών δυσκολιών και μαθησιακών αναγκών (απογοήτευση, ματαίωση, επιθετικότητα κ.α.). Το παρεμβατικό πρόγραμμα εφαρμόστηκε το σχολικό έτος 2020 – 2021, όπου λόγω της πανδημίας του κορονοϊού, επικράτησαν συνθήκες απαιτητικές, που έχρηζαν προσαρμοστικότητας και ιδιαίτερης ευαισθησίας απέναντι στις συναισθηματικές ανάγκες των παιδιών. Για τη σφαιρικότερη διερεύνηση του θέματος αξιοποιήθηκαν συνδυαστικά ποιοτικές και ποσοτικές πρακτικές. Ειδικότερα, η ερευνήτρια, και παράλληλα νηπιαγωγός της πειραματική ομάδας, επιχείρησε συμμετοχική παρατήρηση, τήρηση προσωπικού ημερολογίου, χρησιμοποίησε τα σχόλια της κριτικής φίλης και συγκέντρωσε στοιχεία μέσω του ερωτηματολογίου ΚΕΣΠΗ – Α. Τα ερωτηματολόγια συμπλήρωσαν για κάθε παιδί ξεχωριστά οι νηπιαγωγοί που δίδασκαν στις δύο ομάδες (πειραματικής και ελέγχου), πριν (pre – test) και μετά (post – test) την εφαρμογή των παρεμβάσεων. Από την έρευνα προέκυψε ότι οι μαθητές που συμμετείχαν στις παρεμβάσεις βελτίωσαν συμπεριφορές κι ανέπτυξαν κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες μέσω της ενεργητικής παρατήρησης έργων τέχνης με την πρακτική του έντεχνου συλλογισμού και ποικίλων τεχνικών της δραματικής τέχνης. Ευχαριστήθηκαν την επαφή τους με έργα γνωστών ζωγράφων και απόλαυσαν το παιχνίδι με τη δραματική τέχνη, νιώθοντας συναισθηματικά ασφαλή και συμμετέχοντας ενεργά, επικοινωνώντας σκέψεις και συναισθήματα με λόγο και κίνηση, λαμβάνοντας πρωτοβουλίες κι ακολουθώντας κανόνες, δημιουργώντας με φαντασία στα πλαίσια μικρότερων ή μεγαλύτερων ομάδων, αναπτύσσοντας σχέσεις και βιώνοντας κοινές εμπειρίες. Ωστόσο, περαιτέρω έρευνα και μελέτη του θέματος σε μεγαλύτερο ερευνητικό εύρος, σε διαφορετική χρονική περίοδο και με μεγαλύτερη διάρκεια κρίνεται ενδιαφέρουσα, ή και αναγκαία.