Η πρόταση της ευελιξίας με ασφάλεια (flexicurity) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η περίπτωση της Ελλάδας.

Abstract

Η επιλογή της flexicurity θεωρήθηκε ως η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στις προκλήσεις που δημιούργησε η παγκοσμιοποίηση και η αλλαγή της οργάνωσης του κεφαλαίου και της παραγωγής. Η έννοια της flexicurity προσπαθεί να συγκεράσει τις αντιφατικές έννοιες της ευελιξίας και της ασφάλειας και να τις καταστήσει αμοιβαία επωφελείς, μέσα από την εμπλοκή των κοινωνικών εταίρων στις διαπραγματεύσεις. Ο στόχος της είναι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και η ενσωμάτωση των κοινωνικά ασθενέστερων ομάδων στην αγορά εργασίας, σε ένα υπονοούμενο πλαίσιο ευημερίας για όλους. Ως μέσο χρησιμοποιεί, κυρίως, τη μείωση της νομικής προστασίας της τυπικής απασχόλησης και την παράλληλη αύξηση της απασχολησιμότητας, δηλαδή, τη βελτίωση της ικανότητας των εργαζομένων για ανεύρεση εργασίας. Η flexicurity υιοθετήθηκε ως κεντρική επιλογή από την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Απασχόλησης χωρίς να πείσει για την επίτευξη των προθέσεών της, δηλαδή, την ισορροπημένη παρουσία της ευελιξίας και της ασφάλειας. Από τη μία πλευρά, η ενίσχυση της ευελιξίας αύξησε τις άτυπες μορφές απασχόλησης, αναδεικνύοντας το ζήτημα της ποιότητας στην εργασία, ενώ από την άλλη, παρατηρήθηκε η μείωση της εισοδηματικής ασφάλειας των ανέργων. Η «κοινωνική στροφή» της ΕΕ με την εισαγωγή του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων είναι ουσιαστικά υπό διαπραγμάτευση, καθώς εκφράζονται βάσιμες αμφιβολίες για την χρηματοδότηση της κοινωνικής διάστασης της Ευρώπης. Τέλος, η flexicurity στην περίπτωση της Ελλάδας φαίνεται να ακυρώνεται ως παρατηρούμενη κατάσταση σχέσεων στην αγορά εργασίας, αφού έρχεται αντιμέτωπη με την εισοδηματική ανασφάλεια του πληθυσμού εν γένει, ένα παραγωγικό μοντέλο χαμηλής ειδίκευσης και τον επιθετικό περιορισμό των συνδικάτων.