Διαδραστική διδασκαλία της Ιστορίας

Abstract

Με την ανάπτυξη των τεχνολογικών μέσων -και ιδιαίτερα του Διαδικτύου- ένας από τους τομείς που «μεταμοφώθηκε» ψηφιακά ήταν και αυτός της εκπαίδευσης. Αρχικά, διότι ο χαρακτήρας της εκπαίδευσης πρέπει να αναδιαμορφώνεται στις απαιτήσεις της κοινωνίας και, κατά συνέπεια, επειδή μπορεί η εκπαίδευση να εντάσσει στους μηχανισμούς της τις Νέες Τεχνολογίες είτε ως εργαλείο διδασκαλίας, είτε ως επικοινωνιακό μέσο. Στην τάξη εισάγονται πλέον νέες μορφές διάδρασης, που οδηγούν σε μια πιο σφαιρική και ουσιαστική αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητών και γνωστικών αντικειμένων. Αυτή η κοινωνική αλληλεπίδραση συμβάλλει στην ανάπτυξη κινήτρων, στη διευκρίνιση εννοιών και στην εξέταση των απόψεων της ζωής μας. Συγκεκριμένα, για το μάθημα της Ιστορίας, ο όγκος των δεδομένων που διατίθεται στο Διαδίκτυο αυξάνεται και ενημερώνεται συνεχώς, ενώ τα παρεχόμενα είδη ψηφιακού υλικού μπορούν να χρησιμοποιηθούν εντός και εκτός πλαισίων της σχολικής αίθουσας. Μέσω της πρόσβασης σε μια τέτοια ποικιλία πηγών και ερμηνευτικών προσεγγίσεων, το Διαδίκτυο, στην ουσία, παρέχει δυνατότητες στους χρήστες για ανάπτυξη δεξιοτήτων που σχετίζονται με τη διερεύνηση της προβληματικής της ιστορίας. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν τους μαθητές στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που απαιτούνται από την ιστορική επιστήμη, να τους παρέχουν ευκαιρίες να επιλέξουν πηγές μέσα από μια ποικιλία μέσων μετάδοσης της πληροφορίας, να αναπαραστήσουν ιστορικά γεγονότα και να αξιοποιήσουν βάσεις δεδομένων, ώστε να φτάσουν σε ασφαλή συμπεράσματα, με απώτερο σκοπό να κατακτήσουν την ιστορική σκέψη. Ο ψηφιακός/ψηφιοποιημένος τρόπος αναπαράστασης της πληροφορίας είναι περισσότερο κοντά στους μαθητές, καθώς οι νέες γενιές είναι εξοικειωμένες με τις οπτικές αναπαραστάσεις. Επιπλέον, τα πολυμέσα ταιριάζουν απόλυτα με τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της Ιστορίας. Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ΤΠΕ μπορεί να συνδυαστεί αρκετά καλά με τις απαιτήσεις της ιστορικής εκπαίδευσης και να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης του ιστορικού υλικού και την παρουσίαση οπτικών του παρελθόντος. Η πρόσβαση και διάχυση του ιστορικού περιεχομένου, η δυνατότητα πολλαπλών αναπαραστάσεων των ιστορικών φαινομένων, η επεξεργασία δεδομένων και η δημοσιοποίηση εργασιών των μαθητών διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που ενισχύει τη διαδικασία της ιστορικής διερεύνησης και συνεισφέρει στην ανάπτυξη και καλλιέργεια όψεων του επιδιωκόμενου ιστορικού εγγραμματισμού. Προς αυτήν την κατεύθυνση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική η διερεύνηση των διαδικασιών υλοποίησης προγραμμάτων διερευνητικής ιστορικής μάθησης που θα προσφέρει σημαντικά στην χαρτογράφηση της προτεινόμενης διαδικασίας. Η ανάπτυξη κατάλληλων σχεδιαστικών ερευνητικών προγραμμάτων θα πρόσφερε σημαντικά στον τρόπο αξιοποίησης των τεχνολογικών δυνατοτήτων, διαμορφώνοντας νέες στρατηγικές μάθησης που μπορούν συνεισφέρουν στην οικοδόμηση της ιστορικής γνώσης, στην ανάπτυξη μεθοδολογικών προσεγγίσεων και στην εννοιολόγηση όψεων του ιστορικού παρελθόντος (Τσιβάς, 2011). Στόχος αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι να παρουσιαστούν οι πολυμεσικές εφαρμογές διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας, να αναλυθούν και να γίνουν γνωστές στο ευρύ κοινό, ώστε να καταστεί το μάθημα τόσο για τους εκπαιδευτικούς, όσο και για τους μαθητές, περισσότερο διαδραστικό, κατανοητό και, πάνω απ’ όλα ελκυστικό μέσα από την ουσιαστική έκθεση των ιστορικών πληροφοριών.