Η επιρροή του θεσμικού μετασχηματισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού στις Κοινότητες (1999-2022). Η περίπτωση του Δήμου Γρεβενών

Abstract

Η παρούσα εργασία, πραγματεύεται το πλαίσιο διακυβέρνησης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α΄βαθμού. Επικεντρώνεται στις νομοθετικές αλλαγές που συντελέστηκαν με τις μεταρρυθμίσεις «Ι. Καποδίστριας», «Καλλικράτης» και «Κλεισθένης Ι» και άλλαξαν τη δομή και τη λειτουργία του διοικητικού συστήματος της χώρας, ιδιαίτερα στις κοινότητες κάτω των 2000 κατοίκων, οι οποίες λειτουργούν έκτοτε, ως όργανα ενδοδημοτικής αποκέντρωσης. Επιχειρεί να καλύψει κενό στη βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας πως οι δομικές και νομοθετικές αλλαγές στη διοικητική οργάνωση της χώρας και ο τρόπος εκλογής των προέδρων και των μελών των τοπικών συμβουλίων και στη συνέχεια ο τρόπος λειτουργίας τους, επηρέασαν και πως, την ποιότητα ζωής των κατοίκων των κοινοτήτων στο μεγαλύτερο σε έκταση δήμο της ελληνικής επικράτειας το δήμο Γρεβενών, ο οποίος αποτελεί και τη μελέτη περίπτωσης. Η ερευνητική μέθοδος που ακολουθήθηκε, βασίστηκε σε βιβλιογραφική και ποσοτική έρευνα μέσω ερωτηματολογίων, με δείγμα μονίμους κατοίκους των κοινοτήτων και αιρετά στελέχη του δήμου Γρεβενών. Συμπερασματικά, οι μεταρρυθμίσεις δεν έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το πληθυσμιακό μέγεθος των νέων δήμων, ούτε ενίσχυσαν με έργα υποδομής τα χωριά για να αποφευχθεί η αστικοποίηση και η ερήμωση των μη αστικών περιοχών. Ιδιαίτερα στο δήμο Γρεβενών, η τεράστια έκτασή του δυσχέραινε τη λειτουργία του και δημιούργησε στα χωριά περαιτέρω προβλήματα εγκατάλειψης και απαξίωσης και σίγουρα είχε τη συμβολή του, στην πανελλαδική πρωτιά μείωσης του πληθυσμού κατά την απογραφή του 2001.