Σωματοκειμενική λεξικογράφηση της αργκό των εργαλείων χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και αποτίμηση της επικοινωνιακής της λειτουργίας

Abstract

Η παρούσα εργασία έχει διττό σκοπό. Πρώτον πραγματεύεται, την αποδελτίωση, ανάλυση και λεξικογράφηση των όρων που δηλώνουν τα εργαλεία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως απαντούν σε σώμα κειμένων εφήβων χρηστών/τριών. Και, δεύτερον, μέσα από τη μελέτη των συγκειμένων των όρων αυτών, εξετάζει το ζήτημα του ψηφιακού εγγραμματισμού, με έμφαση στα θέματα, λειτουργικά και επικοινωνιακά, που προκύπτουν αναφορικά με τις δεξιότητες και τον βαθμό εξοικείωσης των εκπροσώπων των διαφόρων γενεών χρηστών/τριών (π.χ. Boomers και Generation Z) στη χρήση των κοινωνικών δικτύων και των εργαλείων τους. Συγκεκριμένα, για την εξέταση του συγκεκριμένου εξειδικευμένου λεξιλογίου χρησιμοποιήθηκαν οι αρχές και μεθοδολογίες της σωματοκειμενικής ανάλυσης, η οποία περιέλαβε τη δημιουργία σώματος κειμένων,απαρτιζόμενου από δημοσιεύσεις, σχόλια και ιδιωτικά μηνύματα συστηματικών έφηβων χρηστών/τριών των δημοφιλών εφαρμογών Facebook, messenger, instagram και twitter κατά την περίοδο 2020- 2021, την αποδελτίωση, ποσοτική, επεξεργασία και ποιοτική ανάλυση των όρων που δηλώνουν τα εργαλεία των κοινωνικών αυτών δικτύων με τη βοήθεια των ψηφιακών εργαλείων Wordlist και Concordance του λογισμικού Sketch Engine, καθώς και τη λεξικογράφηση των όρων αυτών, με τελικό προϊόν ένα ερμηνευτικό λεξικό των όρων στην πλατφόρμα Lexonomy. Η ανάλυση περιέλαβε την ταξινόμηση των όρων υπό το πρίσμα του δανεισμού, αναδεικνύοντας και επιτρέποντας τη στατιστική αποτίμηση των φαινομένων της πολυτυπίας και της εναλλαγής κώδικα στον λόγο των χρηστών/τριών, ενώ έγινε σύντομη αναφορά και σε επιλεγμένα φραστικά φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται συστηματικά στα συγκείμενα των υπό ανάλυση όρων. Τέλος, από πραγματολογικής πλευράς, η μελέτη των συγκειμένων των αποδελτιωμένων όρων αποκάλυψε σειρά ζητημάτων που άπτονται του ψηφιακού εγγραμματισμού και αφορούν τη γνώση και τον βαθμό κατάρτισης των νεαρών χρηστών/τριών ως προς τα εργαλεία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε αντιδιαστολή με τις αντίστοιχες δεξιότητες παλαιότερων, μη ψηφιακά ιθαγενών γενεών και των επικοινωνιακών δυστοκιών που προξενούν οι διαφορές ψηφιακής γνώσης και κατάρτισης μεταξύ των γενεών.