Ο τρόπος λήψης αποφάσεων των διευθυντών/τριών των σχολικών μονάδων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών.

Abstract

Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τόσο την εργασία τους, όσο και την παραγωγικότητα τους, την εκπλήρωση των καθηκόντων τους και την ψυχική τους διάθεση, ως εκ τούτου είναι σημαντικό να αυξηθεί ο βαθμός ικανοποίησης από την εργασία τους (Papanastasiou & Zembylas, 2005). Παράγοντες που σχετίζονται με την οργάνωση του σχολείου και τις συνθήκες εργασίας αποτελούν βασικά στοιχεία ικανοποίησης ή δυσαρέσκειας που διαφέρουν από σχολείο σε σχολείο, και που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, και με τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις από τους/τις διευθυντές/τριες των σχολικών μονάδων (Dinham & Scott, 1998, 2000). Ο τρόπος λήψης αποφάσεων που υιοθετούν οι διευθυντές/τριες των σχολικών μονάδων και η συμπεριφορά τους κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων επιδρούν στην ικανοποίηση που αντλούν από την εργασία τους οι εκπαιδευτικοί. Η ενθάρρυνσή τους από τους/τις διευθυντές/τριες να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων, είτε με τη σύγκληση του συλλόγου διδασκόντων, είτε μεμονωμένα παρέχοντας βοήθεια, συμβουλές και κατευθύνσεις σε σημαντικές αποφάσεις, επιφέρει θετικά αποτελέσματα στους ίδιους και στο σχολείο, τους δημιουργεί δέσμευση, αφοσίωση και ικανοποίηση, με αποτέλεσμα να αφιερώνουν περισσότερη ενέργεια και χρόνο στα επιτεύγματα των μαθητών τους και στα καθήκοντά τους (Cerit, 2009). Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης του τρόπου λήψης αποφάσεων που υιοθετούν οι διευθυντές/τριες των δημόσιων δημοτικών σχολείων στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών. Μέσω της ποσοτικής έρευνας έγινε προσπάθεια εντοπισμού των τρόπων λήψης αποφάσεων των διευθυντών/τριών γενικά αλλά και σε επιμέρους τομείς καθώς και της επίδρασής αυτού του τρόπου στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών. Για τον σκοπό της έρευνας αναλύθηκαν 103 ερωτηματολόγια που απαντήθηκαν από μόνιμους και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς δημόσιων σχολείων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Το δείγμα επιλέχθηκε με τη μέθοδο της βολικής δειγματοληψίας. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε ένα τμήμα δημογραφικών ερωτήσεων, δυο τυποποιημένα εργαλεία (General Decision-Making Style Instrument, Job Satisfaction Survey) και ένα τμήμα κατασκευασμένο από την ερευνήτρια. Οι εκπαιδευτικοί διατύπωσαν τις απόψεις τους σε ηλεκτρονικά ερωτηματολόγια, τα οποία αναλύθηκαν στατιστικά με το λογισμικό SPSS 26. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι οι διευθυντές/τριες των σχολικών μονάδων ακολουθούν κυρίως το λογικό στυλ για να λάβουν μια απόφαση και έπειτα το εξαρτώμενο, ενώ αποφεύγουν τον αυθόρμητο και κυρίως τον αποφευκτικό τρόπο λήψης αποφάσεων καθώς και ότι οι διευθυντές/τριες χρησιμοποιούν διαφορετικό τρόπο στη λήψη αποφάσεων για διαφορετικούς τομείς αποφάσεων (διοικητικές, οικονομικές, λειτουργικές, παιδαγωγικές). Όσον αφορά τη σχέση του τρόπου λήψης αποφάσεων των διευθυντών/τριών με την επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών προέκυψε πως ο τρόπος λήψης αποφάσεων των διευθυντών/τριών αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επιδρούν στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών. Συγκεκριμένα, ο λογικός τρόπος λήψης αποφάσεων και σε μικρότερο βαθμό ο εξαρτώμενος τρόπος ενισχύουν την επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, ενώ ο αποφευκτικός και ο αυθόρμητος τρόπος λήψης αποφάσεων τη μειώνουν.