Διερεύνηση ανασταλτικών παραγόντων συμμετοχής σε δραστηριότητες άθλησης και αναψυχής ατόμων με αναπηρία

Abstract

Η πλειονότητα των ατόμων με αναπηρία δεν έχουν ίση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τις ευκαιρίες απασχόλησης, δεν λαμβάνουν τις απαιτούμενες υπηρεσίες σχετικά με την αναπηρία τους και βιώνουν αποκλεισμό από την καθημερινή ζωή και τις αθλητικές δραστηριότητες. Η κατανόηση των ανασταλτικών παραγόντων αποτελεί κρίσιμο και αποφασιστικό παράγοντα για να μειωθούν οι λόγοι απομάκρυνσης των ατόμων με αναπηρία και να ενισχυθεί η συμμετοχή τους σε προγράμματα άθλησης και κινητικής αναψυχής. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των παραγόντων που εμποδίζουν, αναστέλλουν ή/και αποτρέπουν τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε αθλητικές δραστηριότητες. Το δείγμα της παρούσας μελέτης ήταν 143 άτομα με αναπηρία, τα οποία αναζητήθηκαν μέσω τυχαίας δειγματοληψίας. Για τις ανάγκες της έρευνας χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο των Vasudevan, Rimmer & Kviz (2015) Barriers to Physical Activity Questionnaire for People with Mobility Impairments–BPAQ-MI. Από την ανάλυση που πραγματοποιήθηκε σχετικά με τους ανασταλτικούς παράγοντες και πιο συγκεκριμένα τους ενδοπροσωπικούς βρέθηκε ο παράγοντας της υγείας κυρίως έναντι των πεποιθήσεων / στάσεων απέναντι στη σωματική δραστηριότητα να έχει τον σημαντικότερο ρόλο. Τα ¾ του δηλώνουν ότι η σωματική δραστηριότητα απαιτεί πολύ δουλειά / προσπάθεια / ενέργεια, τα 2/3 ανέφεραν ότι κουράζονται / εξαντλούνται, ενώ το 50% αισθάνεται πόνο όταν ασκείται. Αναφορικά με τις στάσεις/πεποιθήσεις, άνω του 50% αναφέρει ότι δεν έχουν το κίνητρο για να είναι σωματικά δραστήριοι, δεν έχουν εμπιστοσύνη στην ικανότητα τους, η άσκηση δεν είναι ευχάριστη και δεν έχουν δει θετικά αποτελέσματα. Σημαντικός και ο ρόλος του οικογενειακού και φιλικού περιβάλλοντος. Φιλικό Περιβάλλον: Ανασταλτικός παράγοντας επειδή (α) οι φίλοι τους δεν μιλούν για άθληση (70)%), δεν είναι σωματικά δραστήριοι (69%), δεν έχουν άλλο άτομο με αναπηρία σωματικά ενεργό (69%), δεν αποτελεί προτεραιότητα των φίλων τους (57%). Οικογενειακό Περιβάλλον: Ανασταλτικά γιατί τα μέλη της οικογένειας δεν είναι δραστήρια σωματικά (71%), δεν ενθαρρύνουν (67%), δεν αποτελεί προτεραιότητα τους (58%). Τα χαμηλά επίπεδα συμμετοχής στη φυσική δραστηριότητα ατόμων με αναπηρία είναι ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό φαινόμενο. Υπάρχει ανάγκη για προγράμματα χωρίς αποκλεισμούς που ενθαρρύνουν τη συνεχή συμμετοχή των ΑμεΑ στον αθλητισμό.