Θεσμοί και πολιτικές της ΕΕ και της Ελλάδας για την υιοθεσία και την αναδοχή

Abstract

Σε αυτήν την διπλωματική εργασία περιγράφεται ο θεσμός της υιοθεσίας και της αναδοχής στην Ε.Ε. μέσω βιβλιογραφικής επισκόπησης ως ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνεται εστίαση στον τρόπο που ο θεσμός αυτός εφαρμόζεται στην Ελλάδα. Σε αυτές τις συνθήκες, ο θεσμός στην χώρα μας είναι υπό διαμόρφωση έχοντας λίγα χρόνια λειτουργίας σύμφωνα με τον νόμο 4538/2018. Μέσα από αυτήν την τοποθέτηση εντοπίζονται οι διαφοροποιήσεις στον τρόπο προσέγγισης του θεσμού στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες μέλη της Ε.Ε. και εντοπίζονται οι αδυναμίες και η ανάγκη βελτιστοποίησής του σύμφωνα με συγκεκριμένες παραμέτρους. Ειδικότερα, στο πρώτο μέρος γίνεται μια βιβλιογραφική επισκόπηση του τύπου παιδικής προστασίας για την αποιδρυματοποίηση και δομείται ένα θεωρητικό πλαίσιο με διάφορα μοντέλα αξιολόγησης όσον αφορά στον θεσμό της υιοθεσίας και της αναδοχής σε 28 χώρες της Ε.Ε για να χαρτογραφηθεί αυτό το πεδίο και να καθοριστεί η θέση της Ελλάδας μέσα σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο. Αφού έχει χαρτογραφηθεί το γενικότερο πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετείται και η Ελλάδα για να εντοπιστούν οι αδυναμίες και η ανάγκη διερεύνησης του πεδίου, στο δεύτερο μέρος διαμορφώνεται ο σκοπός, οι στόχοι και τα ερευνητικά ερωτήματα. Κατόπιν, επιλέγεται η μεθοδολογία και τα εργαλεία συλλογής στοιχείων. Στο τέλος, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τα σημεία όπου υπάρχει αδυναμία και κίνδυνος αποτυχίας του θεσμού όσον αφορά στην πολιτική πρόληψης, η έλλειψη παιδοκεντρικής κουλτούρας, έλλειψη πιστώσεων, κ.α. ενώ στα θετικά στοιχεία εφαρμογής της νομοθεσίας είναι η λειτουργία του anynet. Στο πλατύ εύρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δραστηριοποιούνται πολλές ΜΚΟ που εμπλέκονται και με τη παιδική προστασία με έλεγχο (κυρίως στις μη εγχώριες) όχι ουσιαστικό, καθώς δεν γίνεται με παρακολούθηση θεσμοθετημένων προδιαγραφών και δεικτών ή ασκείται από διαφορετικούς φορείς χωρίς συνεκτικό περιεχόμενο. Η αποιδρυματοποίηση μέσω οικογενειακού τύπου παρά την αντίσταση των ιδιωτικών παρόχων παιδικής προστασίας λειτούργησε χωρίς να συμπεριλαμβάνει ακόμα τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Μεταξύ άλλων, έχει αναδειχθεί η ανάγκη εκ βάθους ανασύσταση ενός ενιαίου συστήματος παιδικής προστασίας με διατύπωση και άλλων προτάσεων για βελτίωσή του.