Η απόδοση ιθαγένειας στους μετανάστες δεύτερης γενιάς ως δημόσια πολιτική ένταξης – Η περίπτωση της Ελλάδας

Abstract

Η μετανάστευση συνιστά ένα κοινωνικό φαινόμενο με σημαντικό αντίκτυπο. Οι ισορροπίες μεταβάλλονται, καθώς οι χώρες που κατά το παρελθόν υπήρξαν χώρες προέλευσης μεταναστών, πλέον αποτελούν χώρες έλξης και προσέλευσης μεταναστευτικών ροών. Σήμερα, το ζήτημα της διαχείρισης του μεταναστευτικού φαινομένου συνιστά προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, σεβόμενη τα διαφορετικά πολιτισμικά στοιχεία, επιδιώκει να διαμορφώσει μια κοινή πολιτική, επιδιώκοντας την ένταξη των μεταναστών στην κοινωνία. Εντούτοις, υφίστανται πεδία επί των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δύναται να επέμβει, καθώς τούτα εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών. Τέτοιο ζήτημα συνιστά η απόδοση ιθαγένειας, η απονομή της οποίας σε πολίτες τρίτων χωρών συνιστά δημόσια πολιτική στο ευρύτερο πλαίσιο πρακτικών ένταξης. Τα κράτη μέλη προσεγγίζουν με διαφορετικό τρόπο την απόδοση της ιθαγένειας, την αναγνώριση δηλαδή της σχέσης μεταξύ κράτους και πολίτη, βασιζόμενα σε μακρόχρονες πρακτικές και το δίκαιο που διέπει κάθε κοινωνία. Στην Ελλάδα, ο νομοθέτης κλήθηκε να αντιμετωπίσει τις μαζικές μεταναστευτικές ροές και να υιοθετήσει τις κατάλληλες διατάξεις ώστε να ανταποκριθεί στις τιθέμενες ανάγκες της κοινωνίας. Η νομοθεσία που διέπει το καθεστώς των αλλοδαπών έχει υποστεί μια πληθώρα μεταβολών, αναφορικά δε με την απόδοση ιθαγένειας, αρχικά αυτή προβλέφθηκε με την πολιτογράφηση. Εν συνεχεία, καθώς κρίθηκε ως αδήριτη ανάγκη για την ένταξη η απόδοση ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών, δηλαδή στους μετανάστες δεύτερης γενιάς, η πολιτεία θέσπισε διατάξεις και προχώρησε σε διοικητικές μεταρρυθμίσεις, ώστε κάτι τέτοιο να καταστεί εφικτό. Με την παρούσα επιχειρείται να εξεταστεί ο ρόλος που διαδραματίζει η απόδοση της ιθαγένειας στους μετανάστες δεύτερης γενιάς ως δημόσια πολιτική, εξετάζοντας ενδελεχώς την περίπτωση της Ελλάδας.