Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ COVID-19 ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΧΑΪΑΣ

Abstract

Εισαγωγή: Η πανδημία Covid-19 έχει πολύπλευρα επηρεάσει ανθρώπους και οργανισμούς. Οι Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων δε θα μπορούσαν να αποτελούν εξαίρεση, καθώς βρέθηκαν αντιμέτωπες και με ελλείψεις, αλλά και με ευκαιρίες που η πανδημία τους προσέφερε. Οι αλλαγές στο καθημερινό συνεχές της λειτουργίας τους και της φροντίδας των ωφελουμένων τους ήταν αυτονόητες, αφού ο αιφνιδιασμός της πανδημίας, ως γεγονός απειλητικό προς τη δημόσια υγεία, οδήγησε στην απολυτότητα της τήρησης μέτρων προστασίας κατά της διασποράς του ιού και στην υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση αισθημάτων φόβου στην καθημερινή ζωή και εν γένει επιβάρυνση της ψυχικής υγείας των εργαζομένων στις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (Μ.Φ.Η.). Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η παρουσίαση όλων των μεταβολών στη διοικητική και διαχειριστική καθημερινότητα των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων του Νομού Αχαΐας, όπως αυτές προέκυψαν από την πανδημία Covid-19. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην απόλυτη ανάγκη για προστασία των ωφελουμένων πληθυσμών τους και στην ευημερία και ευψυχία των εργαζομένων τους. Μεθοδολογία: Για την επίτευξη του παραπάνω σκοπού και της απάντησης 14 σχετικών ερευνητικών ερωτημάτων ακολουθήθηκε μικτή ερευνητική διαδικασία, με εκπόνηση τόσο πρωτογενούς, με τη μορφή της ποσοτικής έρευνας, όσο και δευτερογενούς έρευνας με τη μορφή της βιβλιογραφικής ανασκόπησης. Για την πραγματοποίηση της πρωτογενούς έρευνας χρησιμοποιήθηκαν δύο (2) αυτοσυμπληρούμενα ερωτηματολόγια. Το πρώτο απευθύνεται στους ιθύνοντες των Μ.Φ.Η. του Νομού και δημιουργήθηκε με σκοπό την αναζήτηση των επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19 στην πολύπλευρη καθημερινότητα στους φορείς αυτούς. Το δεύτερο απευθύνεται στο σύνολο των εργαζομένων των Μ.Φ.Η. και στοχεύει στην αναγνώριση των επιπέδων φόβου, άγχους και κατάθλιψης που σχετίζονται με τον Covid-19. Αποτελέσματα: Από τις 7 Μ.Φ.Η. του Νομού μόνο 3 επέλεξαν να συμμετέχουν στην έρευνα. Από τις 3 δομές ένα σύνολο (Ν=120) εργαζομένων συμπλήρωσε το ερωτηματολόγιο που αφορούσε τα επίπεδα φόβου, άγχους και κατάθλιψης που σχετίζονται με την πανδημία. Η μεγάλη πλειοψηφία του δείγματος ήταν γυναίκες (71%), με το 29% να αποτελείται από άνδρες. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες, μέλη του προσωπικού των Μ.Φ.Η., είχαν ηλικία από 31 έως 50 ετών (67%). Ένας στους τέσσερεις συμμετέχοντες ήταν απόφοιτοι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (25%). Το 39% ήταν απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το 37.5% του προσωπικού που έλαβε μέρος στη μελέτη ήταν νοσηλευτές και βοηθοί νοσηλευτών. Το δείγμα είχε ένα μεσαίο επίπεδο φόβου για την πανδημία Covid-19, και οι συμμετέχοντες συμφωνούσαν ότι ένοιωθαν ανασφάλεια για τον κορωνοϊό, διαφωνούσαν όμως ότι είχαν προβλήματα ύπνου ή ότι ίδρωναν τα χέρια τους επειδή ανησυχούσαν για την πιθανότητα προσβολής τους από τον κορωνοϊό. Επιπλέον, ο φόβος για την πανδημία Covid-19 είχε στατιστικά σημαντική και ισχυρή θετική συσχέτιση με τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή (rho = 0.72, p < 0.01) και με την κατάθλιψη (rho = 0.52, p< 0.01).Ο φόβος της πανδημίας αποτελούσε στατιστικά σημαντική προβλεπτική μεταβλητή της δριμύτητας της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής, όπου η αύξηση κατά μία μονάδα στον φόβο για την πανδημία ανταποκρινόταν σε μία μεγάλη αύξηση κατά 0.71 μονάδες στο επίπεδο άγχους, ενώ αντίστοιχα η αύξηση μίας μονάδας στον φόβο της πανδημίας ανταποκρινόταν σε μία μεγάλη αύξηση κατά 0.60 μονάδες στη δριμύτητα των συμπτωμάτων κατάθλιψης. Συμπεράσματα: Επιβεβαιώνονται και με ελληνικά πλέον δεδομένα ότι οι ηλικιωμένοι, ως πληθυσμός ευπαθής, με αρκετά μη αυτοεξυπηρετούμενα άτομα και που δεν έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες τηλεϊατρικής, επιβαρύνθηκε πολύ από τον Covid-19. Τα οξέα περιστατικά νόσησης, το long- και το post-Covid σύνδρομα είναι αποτέλεσμα της επίπτωσης του ιού στα άτομα της τρίτης και τέταρτης ηλικίας, όπως αποδεικνύεται και από το πλήθος των επιδημιολογικών δεικτών που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας για τη μέτρηση των επιπλοκών της νόσου στους ηλικιωμένους. Ταυτόχρονα, ο φόβος, το άγχος και η κατάθλιψη που συνοδεύουν την πανδημία Covid-19 είναι μέρος της πραγματικότητας των εργαζομένων σε Μ.Φ.Η. Η αναγνώριση των στοιχείων των ωφελούμενων πληθυσμών και οι δυνατότητες που κρίσεις, όπως η πανδημία, μπορούν να επιφέρουν είναι αυτό που τελικά μετράει στη θέσπιση μακροπρόθεσμων στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και στην πρόσθεση αξίας στις παρεχόμενες υπηρεσίες των Μ.Φ.Η.