Αλλαγές στα προγράμματα σπουδών του γλωσσικού μαθήματος και οι επιπτώσεις τους στη συνείδηση και στην ταυτότητα των εκπαιδευτικών

Abstract

Αντικείμενο της διπλωματικής αυτής εργασίας είναι η διερεύνηση της συνείδησης και ταυτότητας των εκπαιδευτικών που υλοποιούν το λεγόμενο «Πιλοτικό» Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) που αφορά τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στα γυμνάσια της χώρας. Με δεδομένο ότι η ταυτότητα αυτή (πβλ. τη βιβλιογραφική επισκόπηση για την ταυτότητα των εκπαιδευτικών της παρούσας εργασίας) σχηματοποιείται σε μια δυναμική αλληλεπίδραση με το πλαίσιο υλοποίησής της (κοινωνικό, υλικό, πολιτικό, εκπαιδευτικό – σχολικό), θεωρήθηκε σκόπιμο να μελετηθεί η ποιότητα – «φύση» του «Νέου σχολείου» και ειδικότερα η ποιότητα εγγραμματισμού που αυτό επιχειρεί, ως παράγοντας διαμόρφωσης της ταυτότητας αυτής. Η μεθοδολογική προσέγγιση της έρευνας αξιοποίησε ενδεικτικά επίσημα κείμενα που ορίζουν τη φύση του «Νέου Σχολείου» και του «πιλοτικού» ΑΠΣ τα οποία αφορούν τη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στα γυμνάσια και μελέτησε κριτικά το περιεχόμενο του «οδηγού για τη διδασκαλία της γλώσσας» έτσι ώστε να το προσδιορίσει ποιοτικά. Ο προσδιορισμός αυτός στηριζόμενος σε ανίχνευση στοιχείων σύγκλισης με τις παγκόσμιες εκπαιδευτικές επιλογές εγγραμματισμού, το κατατάσσει συμπορευόμενο σε αρκετά μεγάλο βαθμό μ’ αυτές. Όμως τα κύρια ερευνητικά δεδομένα, που αφορούν την επαγγελματική ταυτότητα των εκπαιδευτικών, εξήχθησαν μέσα από την ανάλυση περιεχομένου των συνεντεύξεων που έδωσαν οι καθηγητές που υλοποιούν το νέο πρόγραμμα σπουδών που αφορά τη διδασκαλία της Γλώσσας. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν ενδιαφέροντα ευρήματα που αφορούν τη ταυτότητα των εκπαιδευτικών αλλά και την ποιότητα – μέτρο υλοποίησης του νέου αναλυτικού προγράμματος. Ο Έλληνας εκπαιδευτικός (ο φιλόλογος τουλάχιστον) παρουσιάζεται σίγουρος και ισχυρός σε ένα μεγάλο βαθμό αναφορικά με τον επαγγελματικό ρόλο χωρίς όμως να αρνείται τις μεταβολές, που σε παγκόσμιο επίπεδο χαρακτηρίζουν την ποιότητα του εγγραμματισμού που πλέον προτάσσεται. Επιπλέον τα επίσημα κείμενα που οριοθετούν την παιδαγωγική αυτή πρακτική, εκτιμώνται περισσότερο από αυτούς σαν γενικές κατευθυντήριες γραμμές, χωρίς όμως να ακολουθούνται οι επιταγές τους κατά γράμμα και να εκτελούνται πιστά. Μοιάζουν περισσότερο να αφομοιώνονται από την ισχυρή επιστημονική – επαγγελματική ταυτότητα του Έλληνα φιλόλογου.