Από την φτώχεια στον κοινωνικό αποκλεισμό: μηχανισμοί αντιμετώπισης του φαινομένου στο δήμο Τρίπολης

Abstract

Είναι ευρέως γνωστό ότι από την αρχαιότητα η διαφορετικότητα των ανθρώπων αντιμετωπιζόταν με περιφρόνηση και τρόπο υποτιμητικό. Μία προκατάληψη που ξεκίνησε από το μακρινό παρελθόν. Οι αδύναμες ομάδες σε κοινωνικό επίπεδο, με βασικό χαρακτηριστικό διαφοροποίησης τους την διαφορετική «ράτσα1», δέχονταν τον αποκλεισμό, την περιθωριοποίηση και τον ρατσισμό διαδικασία που συνέβαλε στη δημιουργία κοινωνικών χασμάτων. Εναρκτήριο λάκτισμα του κοινωνικού αποκλεισμού αποτέλεσε το φαινόμενο της περιθωριοποίησης περίπου το 1960, με αποτέλεσμα κοινωνικοί επιστήμονες ευαισθητοποιήθηκαν απέναντι στην αδικία. Ο κοινωνικός αποκλεισμός εστιάζει στο φαινόμενο του στιγματισμού, στην περιθωριοποίηση του ανθρώπου και στη φτώχεια όπου με την ψήφιση νομοθετικού πλαισίου και την ανάπτυξη κοινωνικού, στοχεύουν στην καταπολέμησή του. Στις μέρες μας παρακολουθούμε ότι η διαδικασία καταπολέμησης του του κοινωνικού αποκλεισμού πραγματοποιείται στηριζόμενη στην οργάνωση και στην επιτυχημένη κινητοποίηση και τη στήριξη που προσφέρουν τόσο οι κρατικοί όσο και οι κοινωνικοί φορείς, με τη βοήθεια του νομοθετικού πλαισίου, αλλά και την κάθε προσωπική πρωτοβουλία στήριξης. Η δημιουργία κοινωνιών που η ισότητα και ο αλληλοσεβασμός υπάρχουν, αποτελεί δημιούργημα της έμπρακτης αποδοχής ότι ο συνάνθρωπος διαφέρει αλλά καις το σεβασμό προς αυτή την διαφορετικότητα. Στην προσπάθεια να αποτυπώσουμε τις διάφορες κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόζονται στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Τρίπολης, σχετικά με το σύνολο των προγραμμάτων αντιμετώπισης του κοινωνικού αποκλεισμού, η αντιμετώπιση από τα εμπλεκόμενα μέρη ήταν θετική με ευχερή συνεργασία και ολοκληρωμένη πληροφόρηση για τα προγράμματα που λειτουργούν. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας αυτής θα γίνει μία απόπειρα παρουσίας της μετάβασης από την κατάσταση της φτώχειας σε κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού, και ανάλυση στην μεταξύ τους διαφοροποίηση. Θα γίνει παρουσίαση της ερμηνείας της φτώχειας και κατηγοριοποίηση σε Σχετική και Απόλυτη φτώχεια. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζονται αναλυτικά τα αίτια και οι κατηγορίες που μπορεί να εμφανίσει ο κοινωνικός αποκλεισμός. Αναλύονται τα χαρακτηριστικά του εν λόγω φαινομένου αλλά και η κατηγοριοποίηση των ομάδων εκείνων που χαρακτηρίζονται ως «Ευπαθείς». Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται αναλυτική παρουσίαση του φαινομένου μέσω στατιστικής απεικόνισης τόσο στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εστιάζει στα χαρακτηριστικά του κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα. Εστίαση πραγματοποιείται σε εθνικές πολιτικές που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση του φαινομένου του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας, τα οποία στηριζόμενοι στους σκοπούς επίτευξης για τους οποίους δημιουργήθηκαν θα υποστηρίζαμε ότι χαρακτηρίζονται από υπεραισιοδοξία χωρίς να λαμβάνονται αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπισή του. Στο τελευταίο κεφάλαιο χρησιμοποιούμε την πόλη της Τρίπολης ως μελέτη περίπτωσης για την κοινωνική και θεσμική ελαχιστοποίηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Αναλύονται δράσεις του Δήμου, συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου. Γίνεται αναφορά στον Στρατηγικό Προγραμματισμό του Δήμου και σε όλα τα σχέδια δράσης. Η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται με προτάσεις συνεργασίας για την βελτίωση των ανωτέρω δράσεων ώστε να μειωθεί και να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο του κοινωνικού αποκλεισμού στον Δήμο της Τρίπολης.