Ελληνική οικονομική κρίση

Abstract

Η καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος (ευρώ) επέφερε σημαντικές αλλαγές στον ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο, επηρεάζοντας άμεσα και την Ελλάδα. Νέα δεδομένα έκαναν την εμφάνιση τους στον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό κόσμο. Απαιτείται μια δυναμική προσαρμογή, καθώς πλέον έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη αγορά χρήματος και κεφαλαίου. Το νέο αυτό νομισματικό καθεστώς παρέχει μεν την δυνατότητα για οικονομική μεγέθυνση, αλλά η ταυτόχρονη ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών ελλοχεύει κινδύνους, ιδίως στον τραπεζικό τομέα. Οι απαιτήσεις για μια περαιτέρω οικονομική σύγκλιση με την Ευρώπη είναι τεράστιες. Οι δομικές αδυναμίες της ελληνικής δημοσιονομικής πολιτικής, που χρονολογούνται από την δεκαετία του ’80, αρχίζουν να διαφαίνονται έντονα. Η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από έντονη διαφθορά και ανεπάρκεια να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις τον νέου ανταγωνιστικού περιβάλλοντος. Ακολουθήθηκε ένα αναπτυξιακό μοντέλο με βάση τον ιδιωτικό δανεισμό, το όποιο δεν είχε μακρόπνοη πορεία. Οι όποιες αναγκαίες μεταρρυθμίσεις δεν υλοποιήθηκαν και η ελληνική οικονομία βρέθηκε σε κατάσταση «πτώχευσης». Εν τέλει, η Ελλάδα οδηγήθηκε στην υπογραφή δανειακής σύμβασης με τους Ευρωπαίους εταίρους και το ΔΝΤ, ακολουθώντας ένα αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας: αλλαγή της δημοσιονομικής πολιτικής και κυρίως διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (conditionality) για την εκταμίευση των δόσεων του δανείου. Οι αντιδράσεις της κοινωνίας ήταν έντονες. Δεν έλειψαν οι αναταραχές στο πολιτικό σκηνικό και η έντονη διαφοροποίηση του εκλογικού προσανατολισμού των Ελλήνων πολιτών. Η ελληνική κρίση αποτέλεσε το εφαλτήριο έναυσμα για τις συζητήσεις στην Ε.Ε. για μια αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησής της. Τα κράτη δεν μπορούν να χρεοκοπήσουν όπως μια ιδιωτική επιχείρηση, καθώς το διεθνές Δίκαιο αναγνωρίζει τον κοινωνικό ρόλο του Κράτους. Θα πρέπει να αναζητηθούν νέες λύσεις για το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, έτσι ώστε αυτή να οδηγηθεί σε τροχιά ανάπτυξης και σε προάσπιση των εθνικών συμφερόντων, καθιστώντας ταυτόχρονα το χρέος βιώσιμο.