Ο ΧΟΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥ ΖΗΝ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

Abstract

Καθώς η γήρανση συνοδεύεται συχνά από μειωμένη φυσική λειτουργικότητα, κοινωνική απομόνωση και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων, η διερεύνηση παρεμβάσεων που συνδυάζουν σωματική, συναισθηματική και κοινωνική ενδυνάμωση κρίνεται επιτακτική. Ο χορός εξετάζεται όχι μόνο ως μορφή ήπιας άσκησης, αλλά και ως μέσο συλλογικής εμπλοκής και πολιτισμικής σύνδεσης, με δυνατότητα να λειτουργήσει προληπτικά ή και θεραπευτικά σε σχέση με τις προκλήσεις της γήρανσης. Σκοπός: Σκοπός της έρευνας ήταν η καταγραφή της επίδρασης της συστηματικής ενασχόλησης με τον χορό στην ποιότητα ζωής και τα καταθλιπτικά συμπτώματα ηλικιωμένων ατόμων. Πέρα από την απλή σύγκριση ασκούμενων και μη ασκούμενων στο χορό, εξετάστηκαν και οι τυχόν διαφοροποιήσεις με βάση το είδος του χορού (π.χ. παραδοσιακοί χοροί, waltz). Μεθοδολογία: Η μελέτη βασίστηκε σε συγχρονικό ποσοτικό σχεδιασμό, με τη συμμετοχή 103 ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω, τα οποία κατανεμήθηκαν σε δύο ομάδες: μία με συμμετοχή σε χορευτική δραστηριότητα (n=53) και μία χωρίς καμία εμπλοκή στον χορό (n=50). Τα βασικά εργαλεία συλλογής δεδομένων ήταν το ερωτηματολόγιο ποιότητας ζωής EQ-5D-5L και η σύντομη Κλίμακα Γηριατρικής Κατάθλιψης GDS-4. Αποτελέσματα: Τα άτομα που ασκούνταν μέσω χορού εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενης υγείας (Μ=67,96, SD=10,71) συγκριτικά με τα άτομα που δεν συμμετείχαν σε χορό (Μ=57,58, SD=7,74), με το αποτέλεσμα να είναι στατιστικά σημαντικό (p=0,000). Επιπλέον, η ποιότητα ζωής, όπως αποτυπώθηκε στο εργαλείο EQ-5D-5L, ήταν σημαντικά καλύτερη σε όσους χόρευαν (Μ=8,62, SD=4,52) σε σύγκριση με τους μη ασκούμενους (Μ=10,74, SD=4,88), επίσης με p=0,008 (σημειώνεται ότι στο συγκεκριμένο εργαλείο οι χαμηλότερες τιμές δηλώνουν καλύτερη ποιότητα ζωής). Παράλληλα, παρατηρήθηκε ότι τα επίπεδα καταθλιπτικής συμπτωματολογίας ήταν σημαντικά χαμηλότερα στους συμμετέχοντες που χόρευαν (Μ=0,58, SD=1,28) έναντι όσων δεν χόρευαν (Μ=1,24, SD=1,55), με στατιστική σημαντικότητα p=0,002. Τέλος, και η ανάλυση ως προς το είδος του χορού έδειξε διαφοροποιήσεις: όσοι συμμετείχαν αποκλειστικά σε παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς εμφάνιζαν την υψηλότερη αυτοαναφορά υγείας (Μ=69,92), τη χαμηλότερη επιβάρυνση στο EQ-5D-5L (Μ=7,67) και τη μικρότερη καταθλιπτική συμπτωματολογία (Μ=0,42), συγκριτικά με όσους συμμετείχαν σε waltz ή δεν ασκούνταν καθόλου. Συμπεράσματα: Ο χορός, και ειδικότερα ο παραδοσιακός χορός, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην προαγωγή της σωματικής και ψυχικής υγείας στην τρίτη ηλικία. Δεν αποτελεί απλώς ψυχαγωγική δραστηριότητα, αλλά μια πολυδιάστατη κοινωνικοπολιτισμική εμπειρία με ενισχυτικό χαρακτήρα ως την ποιότητα της ζωής και την ψυχική υγεία των ηλικιωμένων.