Διερεύνηση της επίδρασης των προσδοκιών των Εκπαιδευτικών στην εκπαιδευτική εξέλιξη μαθητών με διαφορετική κοινωνική προέλευση

Abstract

Η παρούσα εργασία διερευνά τις προσδοκίες των εκπαιδευτικών και τους παράγοντες που τις επηρεάζουν στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας. Εστιάζει στην επίδραση του κοινωνικοοικονομικού υποβάθρου και των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση. Επιπρόσθετα η κοινωνική καταγωγή επηρεάζει τις προσδοκίες που έχουν οι εκπαιδευτικοί από τους μαθητές τους καθώς και την εκπλήρωση τους. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε Φαινόμενο του Πυγμαλίωνα από την έρευνα ορόσημο των Rosenthal και Jacobson και επηρέασε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις κοινωνικοπολιτιστικές διαφορές μέσα στην τάξη. Η έρευνα αυτή επισήμανε τον σημαντικό ρόλο του εκπαιδευτικού στη διαμόρφωση της μαθησιακής πορείας και τους τρόπους που οι εκπαιδευτικοί συμπεριφέρονται σε μαθητές που θεωρούν χαμηλότερων προσδοκιών κάνοντας την εικόνα που έχουν να δρα ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Η παρούσα μελέτη χρησιμοποιεί τη μέθοδο της ποιοτικής προσέγγισης με την χρήση της ημιδομημένης συνέντευξης για την συλλογή δεδομένων. Εννέα εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων αποτέλεσαν το δείγμα της έρευνας για να διερευνηθούν οι παράγοντες που επηρεάζουν την γνώμη που σχηματίζουν οι εκπαιδευτικοί, αν οι προσδοκίες τους πραγματώνονται, και πως διαχειρίζονται μαθητές που θεωρούνται χαμηλότερων προσδοκιών για να ενισχύσουν τις ικανότητες τους. Τα ευρήματα συμφώνησαν με την έρευνα του Rosenthal πως οι εκπαιδευτικοί διαμορφώνουν εικόνα για τους μαθητές πριν καν τους αξιολογήσουν στην τάξη και πως οι προσδοκίες τους επηρεάζουν την μαθησιακή τους εξέλιξη. Ωστόσο διαφάνηκε πως όλοι οι εκπαιδευτικοί της έρευνας συμφώνησαν πως υπάρχουν και εξωγενείς παράγοντες, όπως η οικογένεια, που επηρεάζουν τις επιδόσεις των παιδιών. Η οικογένεια και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών αποτελούν ισχυρό δείκτη της μαθησιακής πορείας που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Εν κατακλείδι μέσα από τα ευρήματα της παρούσας έκθεσης διαπιστώθηκε ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα πάνω στο φαινόμενο αυτό και προτάσεις για ορθότερη αυτό-αξιολόγηση των εκπαιδευτικών έτσι ώστε να ξεπερνούν τις όποιες ασυνείδητες διακρίσεις γίνονται για να βοηθήσουν αξιοκρατικά όλους τους μαθητές να βελτιώσουν τις μαθησιακές τους ικανότητες και να διαμορφώσουν την μελλοντική ακαδημαϊκή τους πορεία.