Μηχανισμοί πληρωμών των ιατρών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκριτική ανάλυση.

Abstract

Τα συστήματα πληρωμών καθορίζουν τον τύπο και την αξία των υπηρεσιών για τις οποίες γίνονται οι πληρωμές. Δημιουργούν κίνητρα για τους ιατρούς να παρέχουν περισσότερες ή λιγότερες υπηρεσίες, να εξετάζουν περισσότερους ή λιγότερους ασθενείς και πιθανώς να ελέγχουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών (Robinson, 2001). Στην πραγματικότητα, οι πληρωμές για τους ιατρούς αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες δαπάνες στον τομέα της παροχής υπηρεσιών υγείας, γεγονός που συντελεί στην ανάδειξη του μηχανισμού πληρωμών ως ένα από τα κρίσιμα θέματα για τους φορείς χάραξης της πολιτικής που αναζητούν να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα, την πρόσβαση και την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας, να στελεχώσουν υπο-εξυπηρετούμενες περιοχές και παράλληλα να ελέγχουν τις δαπάνες. Ειδικότερα, το ζήτημα ελέγχου των δαπανών υγείας, λόγω και της οικονομικής κρίσης, απασχολεί έντονα τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη. Παρόλα αυτά λίγα είναι γνωστά για τις επιδράσεις των διαφορετικών τύπων πληρωμών όσον αφορά αυτούς τους στόχους, γεγονός που αφήνει χώρο για την εκπόνηση μελετών. Σε γενικές γραμμές μπορεί να διατυπωθεί το συμπέρασμα ότι σχεδόν όλες οι χώρες χρησιμοποιούν συνδυασμούς των τριών βασικών μεθόδων πληρωμών (μισθός, κατά πράξη και περίπτωση, κατά κεφαλή), οι οποίοι παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία. Τούτη μπορεί να οφείλεται στις διαφορές στους κυβερνητικούς στόχους υγειονομικής περίθαλψης, τη δομή και την οργάνωση των συστημάτων υγείας και την κουλτούρα των ιατρών. Μπορεί επίσης να αντανακλά την έλλειψη συναίνεσης όσον αφορά το ποιο σύστημα πληρωμών έχει την πιο θετική επίδραση στη συμπεριφορά των ιατρών. Παρατηρούνται διαφορές κυρίως όσον αφορά το ρόλο του οικογενειακού ιατρού ως πύλης εισόδου στο σύστημα υγείας, την παροχή επιπλέον οικονομικών κινήτρων στους ιατρούς με τη μορφή μπόνους απόδοσης κι άλλων επιδομάτων και το ύψος των αποδοχών. Στο παρακάτω πόνημα γίνεται μια ανάλυση του τρόπου πληρωμής των ιατρών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση βιβλιογραφικά δεδομένα που προέρχονται κυρίως από τη σειρά «Health systems in transition» του European Observatory on Health Systems and Policies (Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Συστημάτων και Πολιτικών Υγείας). Σκοπός του είναι η συνολική καταγραφή και σύγκριση των μηχανισμών πληρωμών των ιατρών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρούσα εργασία μπορεί να λειτουργήσει ως αναφορά για τη μελέτη των μηχανισμών πληρωμών.