Διγλωσσία και πολιτισμική ετερότητα ως διαμορφωτικοί παράγοντες διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στον Ελληνικό και Αγγλικό γραμματισμό στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας

Abstract

Η παρούσα έρευνα αποσκοπεί στη διερεύνηση της επίδρασης της διγλωσσίας και της πολιτισμικής ετερότητας ως παράγοντες διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας (στο εξής Σ.Δ.Ε.) αναφορικά με τον Ελληνικό και τον Αγγλικό Γραμματισμό μέσα από τη συγκριτική προσέγγισή τους. Το ερευνητικό ενδιαφέρον εστιάστηκε στον τρόπο και το βαθμό κατά τον οποίο η διγλωσσία και η πολιτισμική ετερογένεια επηρεάζουν και καθορίζουν τις διδακτικές αποφάσεις και τα μαθησιακά αποτελέσματα κατά τη διδασκαλία τόσο της Ελληνικής όσο και της Αγγλικής Γλώσσας στο πλαίσιο της εκπαίδευσης ενηλίκων υπό το πρίσμα της διαπολιτισμικής προσέγγισης που λαμβάνει χώρα στα ελληνικά Σ.Δ.Ε. Το ερευνητικό εργαλείο αποτέλεσαν οι ημιδομημένες συνεντεύξεων με 14 μόνιμους και ωρομίσθιους εκπαιδευτές Ελληνικού και Αγγλικού Γλωσσικού Γραμματισμού με διδακτική πείρα σε Σ.Δ.Ε γενικού πληθυσμού και φυλακών. Τα βασικά ευρήματα της έρευνας αποδεικνύουν ότι όντως οι περισσότεροι εκπαιδευτές και των δύο γραμματισμών εφαρμόζουν πρακτικές διαπολιτισμικής εκπαίδευσης σχετικά με την αντιμετώπιση της διγλωσσίας και της πολιτισμικής ετερογένειας των εκπαιδευομένων, καθώς αντιλαμβάνονται την ανάγκη της διαφορετικής προσέγγισης αυτών των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και τα αποκτώμενα οφέλη που σχετίζονται τόσο με την αποτελεσματικότητα της μάθησης όσο και με την κοινωνική ενσωμάτωση των αλλόγλωσσων εκπαιδευομένων. Οι πρακτικές αυτές φαίνεται να είναι σε μεγάλο βαθμό σύστοιχες με τη βιβλιογραφία που αφορά στις στρατηγικές της διαχείρισης της διγλωσσίας και της πολιτισμικής ετερότητας. Επίσης, οι αντιλήψεις των εκπαιδευτών σχετικά με την ανάπτυξη των γνωστικών και των κοινωνικών δεξιοτήτων των αλλόγλωσσων εκπαιδευομένων συγκλίνουν ομόφωνα προς την υιοθέτηση στρατηγικών που προάγουν την αλληλεπίδραση, τη συνεργασία, το σεβασμό και την αποδοχή των ετεροτήτων της εκπαιδευτικής ομάδας. Τέλος, κατά κοινή ομολογία φαίνεται πως η ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων επηρεάζει σημαντικά τη διαμόρφωση και την περαιτέρω ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων των αλλόγλωσσων εκπαιδευομένων, γεγονός που αναδεικνύει τη σημαντικότητα του ρόλου των Σ.Δ.Ε και επιβεβαιώνει τον πρωταρχικό σκοπό ίδρυσής τους, που είναι η εξάλειψη του κοινωνικού αποκλεισμού και της κοινωνικής ανισότητας.

Λέξεις κλειδιά: Σ.Δ.Ε, διγλωσσία, πολιτισμική ετερότητα, διαπολιτισμική εκπαίδευση, στρατηγικές, πρακτικές, γνωστικές δεξιότητες, κοινωνικές δεξιότητες, κοινωνικός αποκλεισμός, κοινωνική ανισότητα