Ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία, η τελευταία μεγάλη σφαγή του 20ου αιώνα

Abstract

Ο νους μας πηγαίνει 20 χρόνια πίσω, σε εκείνες τις ημέρες του Μαρτίου του 1999 όταν ξεκινούσε, λίγα χιλιόμετρα βορείως των ελληνικών συνόρων, η τελευταία μεγάλη σφαγή του 20ου αιώνα. Τότε που τα Βαλκάνια φλέγονταν από τις αεροπορικές επιδρομές της Βορειοατλαντικής συμμαχίας και ένα ολόκληρο έθνος, η τότε ομοσπονδιακή δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, συντρίβονταν στο βωμό του ιμπεριαλιστικού επεκτατισμού. Η κυβέρνηση του Μπιλ Κλίντον και το ΝΑΤΟ είχαν τότε προσδιορίσει τον λόγο της έναρξης του πολέμου ως επέμβαση με σκοπό να τερματιστεί η φημολογούμενη επιθετικότητα της κυβέρνησης Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στη περιοχή του Κοσσόβου. Ακολούθησαν ανελέητοι βομβαρδισμοί αλλά και χερσαίες στρατιωτικές επιχειρήσεις που κράτησαν 78 ολόκληρες ημέρες, ισοπεδώνοντας τις υποδομές των σερβικών πόλεων και προκαλώντας χιλιάδες απώλειες στον άμαχο πληθυσμό. Ο πραγματικός λόγος που οδήγησε το ΝΑΤΟ στην ισοπέδωση ενός ολόκληρου λαού το 1999 ουδεμία σχέση είχε με τους Αλβανούς του Κοσσόβου. Το ΝΑΤΟ και η Γιουγκοσλαβία τέθηκαν σε τροχιά σύγκρουσης λόγω της αντίστασης της δεύτερης στις ευρύτερες τάσεις πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Σερβία πλήρωσε το γεγονός ότι ήταν η τελευταία γωνιά της Ευρώπης που δεν είχε υποκύψει στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούσε ο αμερικάνικος νεοφιλελευθερισμός. Κατά συνέπεια έπρεπε να εφευρεθεί το καλύτερο δυνατό πρόσχημα για να ολοκληρωθεί η διάλυση της άλλοτε ενιαίας Γιουγκοσλαβίας. Σύμφωνα με τον Καναδό οικονομολόγο και διευθυντή του κέντρου ερευνών για την παγκοσμιοποίηση Μισέλ Χοσουντόφσκι , είχε εκπονηθεί από το Δ.Ν.Τ. και τη παγκόσμια τράπεζα σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης αρκετό καιρό πριν τη στρατιωτική επέμβαση. Ταυτόχρονα η δημιουργία ενός ακόμη κράτους- προτεκτοράτου της Ουάσιγκτον, αυτό του Κοσσόβου διευκόλυνε ακόμα περισσότερο τα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα σε μια πρώην ασταθή πολιτικά περιοχή. Είκοσι χρόνια μετά, ο σερβικός λαός παλεύει ενάντια στη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα που έχουν επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Δ.Ν.Τ. ως αντίδοτο για την ανοικοδόμηση της χώρας. Επίσης είναι αδύνατον να μην αναλογιστεί κάποιος και τις ευθύνες της δικιάς μας ελληνικής πολιτικής ηγεσίας. Τότε που η ελληνική κυβέρνηση, δέσμια των υποχρεώσεών της ως μέλος του ΝΑΤΟ, παρέδιδε τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας στις συμμαχικές δυνάμεις συμβάλλοντας έτσι στο έγκλημα. Σ’ αυτό το ιστορικό πλαίσιο, μοναδικό θετικό στοιχείο υπήρξε η μαζική τότε αντίδραση της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού-όπως αυτή εκφράστηκε σε αντιπολεμικά συλλαλητήρια, σε συναυλίες αλληλεγγύης και άλλες μορφές δράσης κατά της ελληνικής συμμετοχής στα πολεμικά σχέδια του ΝΑΤΟ.